પોસ્ટ ઓફિસ FD વ્યાજ દર vs બેંક FD: ₹5 લાખ 1, 3 અને 5 વર્ષ માટે

રાજકોટમાં કાલાવડ રોડ પરની SBI બ્રાન્ચમાં હેતલબેનની પાંચ વર્ષની FD ગયા અઠવાડિયે પાકી. ₹5 લાખ, બે વાર વગર વિચાર્યે રિન્યૂ કરેલી. આ વખતે ક્લાર્કે બીજાં પાંચ વર્ષ માટે 6.05% કહ્યો. સામે રસ્તા પર પોસ્ટ ઓફિસના બોર્ડ પર એ જ પાંચ વર્ષ માટે 7.5% લખેલું. એ જ પૈસા, એમના મનમાં એ જ સલામતી, અને લગભગ દોઢ ટકાનો ફરક. હેતલબેન ચેક લઈને બહાર નીકળ્યાં અને ભત્રીજાને પૂછ્યું કે આમાં લોચો ક્યાં છે.

લોચો છે ખરો. આ પોસ્ટમાં પોસ્ટ ઓફિસ ટાઇમ ડિપોઝિટ (પોસ્ટ ઓફિસ FDનું સત્તાવાર નામ) ને SBI અને HDFC બેંકની બાજુમાં મૂકી છે, ₹5 લાખ પર 1, 3 અને 5 વર્ષ માટે: અત્યારના રેટ, વ્યાજ કઈ રીતે મળે, ટેક્સ બચાવતી FD, વચ્ચે તોડવાના નિયમો અને દરેક જગ્યાએ તમારા પૈસાનું રક્ષણ ખરેખર શું કરે છે.

અત્યારના રેટ: પોસ્ટ ઓફિસ vs SBI vs HDFC બેંક

પોસ્ટ ઓફિસ ટાઇમ ડિપોઝિટ ચાર નક્કી મુદતમાં મળે: 1, 2, 3 અને 5 વર્ષ. સરકાર દર ત્રણ મહિને એનો રેટ નક્કી કરે છે. ઓક્ટોબરથી ડિસેમ્બર 2026 માટે ટપાલ વિભાગના 30 સપ્ટેમ્બર 2026ના ઓર્ડર મુજબ નાણાં મંત્રાલયે નાની બચતના બધા રેટ જુલાઈથી સપ્ટેમ્બર જેવા જ રાખ્યા છે. રેટ પોતે છેલ્લે જાન્યુઆરી 2024માં બદલાયા હતા, જ્યારે 3 વર્ષની ડિપોઝિટ 7%થી 7.1% થઈ, એવું નેશનલ સેવિંગ્સ ટાઇમ ડિપોઝિટ સ્કીમનું ગેઝેટ નોંધે છે. બેંકના રેટ તો બેંક જ્યારે ધારે ત્યારે બદલાય.

સામાન્ય ગ્રાહક માટે, ₹3 કરોડથી નીચે, ઓક્ટોબર 2026 મુજબ. પોસ્ટ ઓફિસના રેટ આ ક્વાર્ટરના રેટ પરના બિઝનેસ ટુડેના 30 સપ્ટેમ્બર 2026ના અહેવાલમાંથી. SBIના કાર્ડ રેટ SBIના ડિપોઝિટ રેટ પેજ પરથી (15 ડિસેમ્બર 2025થી લાગુ). HDFC બેંકના રેટ એના FD વ્યાજ દર પેજ પરથી (19 ઓગસ્ટ 2026થી લાગુ, 3 વર્ષનો આંકડો 2 વર્ષ 11 મહિનાથી 3 વર્ષના સ્લેબનો છે, 5 વર્ષનો આંકડો 4 વર્ષ 7 મહિનાથી 5 વર્ષના સ્લેબનો).

ટેબલનો આકાર જુઓ. પોસ્ટ ઓફિસમાં મુદત જેટલી લાંબી, રેટ એટલો ઊંચો. બંને બેંકમાં 5 વર્ષનો રેટ 1 વર્ષ કરતાં નીચો છે, કારણ કે બેંકોને લાગે છે કે રેટ ઘટવાના છે અને પાંચ વર્ષ માટે 6.4% લોક કરવા નથી માંગતી. પોસ્ટ ઓફિસનો રેટ બજારનો નહીં, સરકારની નીતિનો નિર્ણય છે, અને અત્યારે એ નીતિ લાંબી મુદતને ફાયદો આપે છે.

₹5 લાખ 1, 3 અને 5 વર્ષ માટે: રૂપિયામાં કેટલું

ત્રણેય જગ્યાએ વ્યાજ દર ત્રણ મહિને જોડાય છે, એટલે 7.5%નો રેટ ખરેખર વર્ષે 7.71% કમાય. દરેક રેટે ₹5 લાખ એક વર્ષમાં કેટલું કમાય એ અહીં છે, FD કેલ્ક્યુલેટર પર ત્રિમાસિક કમ્પાઉન્ડિંગ સાથે ગણેલું.

₹5 લાખ, ત્રિમાસિક કમ્પાઉન્ડિંગ, ઓક્ટોબર 2026ના રેટ. 5 વર્ષની ડિપોઝિટ પર પોસ્ટ ઓફિસ પહેલા વર્ષે SBI કરતાં ₹7,625 અને HDFC બેંક કરતાં ₹5,792 વધારે આપે.

હવે આખી મુદત, જેમ કેલ્ક્યુલેટર બતાવે એમ, વ્યાજ પાકતી મુદત સુધી અંદર જ કમ્પાઉન્ડ થતું રહે એ રીતે.

₹5 લાખ, ત્રિમાસિક કમ્પાઉન્ડિંગ, એ જ રેટ. 5 વર્ષમાં પોસ્ટ ઓફિસની કોલમ SBI કરતાં ₹49,886 અને HDFC બેંક કરતાં ₹38,152 આગળ છે. દરેક સરખામણી કરતી સાઇટ આ જ આંકડો બતાવે છે. પણ ટાઇમ ડિપોઝિટ ખરેખર આ રીતે ચાલતી નથી, અને એ જ લોચો છે.

લોચો: પોસ્ટ ઓફિસ વ્યાજ દર વર્ષે બહાર આપી દે છે

બેંકની ક્યુમ્યુલેટિવ FD વ્યાજને ડિપોઝિટની અંદર જ રાખે, એટલે બીજા વર્ષનું વ્યાજ પહેલા વર્ષના વ્યાજ પર પણ મળે. પોસ્ટ ઓફિસ ટાઇમ ડિપોઝિટ એવું નથી કરતી. સ્કીમના નિયમ કહે છે કે વ્યાજ દર ત્રણ મહિને જોડાય અને દર વર્ષના અંતે ખાતેદારને ચૂકવાય. એ તમારા પોસ્ટ ઓફિસ સેવિંગ્સ ખાતામાં જાય, કે ચૂકવવાની રકમ તરીકે પડ્યું રહે, પણ ડિપોઝિટમાં જોડાતું નથી. ₹5 લાખની TD પર પાંચમા વર્ષનું વ્યાજ પહેલા વર્ષ જેટલું જ, ₹38,568, હોય.

એટલે 5 વર્ષની TD ખરેખર જે હાથમાં આપે એ છે 5 × ₹38,568, એટલે કે ₹1,92,840 વ્યાજ, અને મુદ્દલ સાથે કુલ ₹6,92,840. ₹7,24,974 નહીં. 3 વર્ષની ડિપોઝિટ પર 3 × ₹36,456, એટલે ₹1,09,369, જ્યારે ક્યુમ્યુલેટિવ ગણતરી ₹1,17,538 બતાવે.

મુદ્દલ વત્તા વ્યાજ, દરેક વર્ષની અંદર ત્રિમાસિક કમ્પાઉન્ડિંગ, પોસ્ટ ઓફિસનું વ્યાજ દર વર્ષે ચૂકવાય અને ફરી રોકાય નહીં. ઓક્ટોબર 2026ના રેટ.

પોસ્ટ ઓફિસ હજી પણ જીતે છે, પણ 5 વર્ષનો ફરક SBI સામે ₹49,886થી ઘટીને ₹17,752 અને HDFC બેંક સામે ₹6,018 થઈ જાય છે. ઊંચો રેટ સાચો છે, પણ એના ફાયદાનો ત્રીજો ભાગ એટલા માટે નીકળી જાય છે કે વ્યાજ પડ્યું રહે છે.

આ લીક તમે જાતે બંધ કરી શકો. દર વર્ષે સેવિંગ્સ ખાતામાં આવતા ₹38,568 લઈને નવી 1 વર્ષની કે 5 વર્ષની TD ખોલો, કે પોસ્ટ ઓફિસ RDમાં નાખો. દર વર્ષે એ જ 7.5% પર કરો તો તમે પાછા ₹7,24,974ના આંકડે પહોંચો. સેવિંગ્સ ખાતામાં 4% પર પડ્યું રહે તો પહેલા વર્ષનું એ વ્યાજ એક વર્ષમાં ફક્ત આશરે ₹1,566 કમાય. ઊંચા રેટની કિંમત આ શિસ્ત છે. બેંકની ક્યુમ્યુલેટિવ FD આ ફરી રોકવાનું કામ તમારા માટે કરે છે અને એ સગવડ માટે નીચો રેટ આપે છે. ક્યુમ્યુલેટિવ vs નોન-ક્યુમ્યુલેટિવ FD પરની પોસ્ટમાં છે કે પેઆઉટવાળી FD હંમેશાં થોડી પાછળ કેમ રહે.

જેને ડિપોઝિટમાંથી વર્ષે આવક જોઈએ જ છે, જેમ કે નિવૃત્ત માતા-પિતા જે વ્યાજ આખા વર્ષની દવામાં વાપરે, એના માટે આ લોચો છે જ નહીં. ત્યારે પોસ્ટ ઓફિસ વાર્ષિક પેઆઉટવાળી ડિપોઝિટ પર 7.71% આપે છે, જ્યારે બેંકો 6.19%થી 6.61% આપે.

બંનેમાં મળતી 5 વર્ષની ટેક્સ બચાવતી FD

બંને જગ્યાએ એવી ડિપોઝિટ મળે જેમાં જૂના કાયદાની કલમ 80C, ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટ 2025માં કલમ 123, હેઠળ ₹1.5 લાખનું ડિડક્શન મળે. પોસ્ટ ઓફિસમાં એ સાદી 5 વર્ષની TD જ છે. બેંકમાં એ બેંક ટર્મ ડિપોઝિટ સ્કીમ 2006 હેઠળની અલગ પ્રોડક્ટ છે. SBIના ટેક્સ સેવિંગ્સ સ્કીમ પેજ પર નિયમો છે: ઓછામાં ઓછા ₹1,000, વર્ષે વધુમાં વધુ ₹1.5 લાખ, મુદત 5થી 10 વર્ષ, મૃત્યુ સિવાય 5 વર્ષ પહેલાં ઉપાડ નહીં, અને લોક-ઇન દરમિયાન એની સામે લોન કે ગીરો નહીં. રેટ બેંકનો સામાન્ય 5 વર્ષનો રેટ.

ત્રિમાસિક કમ્પાઉન્ડિંગ. બચતો ટેક્સ એ ફરક છે જે ઇન્કમ ટેક્સ કેલ્ક્યુલેટર ₹15 લાખના પગાર પર જૂની રીતમાં ₹1.5 લાખના ડિડક્શન સાથે અને વગર બતાવે: ₹2,57,400નો ટેક્સ ₹2,10,600 થાય.

ત્રણ વાત સાફ રાખો. ડિડક્શન ફક્ત જૂની રીતમાં છે. નવી રીતમાં, જે હવે ડિફોલ્ટ છે, એ ₹15 લાખ પર ટેક્સ ₹97,500 જ છે, ડિપોઝિટ કરો કે ન કરો. ડિડક્શન બંને જગ્યાએ એ જ ₹46,800 છે, એટલે રેટ નક્કી કરે, અને 7.5% 6.05% અને 6.40%ને હરાવે. અને ડિપોઝિટ પરનું 80C ડિડક્શન વ્યાજ માટે કંઈ નથી કરતું, વ્યાજ બંનેમાં તમારા સ્લેબે પૂરું ટેક્સેબલ છે.

ટેક્સ અને TDS: સ્લેબ એક જ, કાઉન્ટર બે

પોસ્ટ ઓફિસ TD અને બેંક FDનું વ્યાજ એક જ રીતે ટેક્સ થાય: તમારી આવકમાં ઉમેરાય, તમારા સ્લેબે ટેક્સ લાગે, દર વર્ષે જેમ જેમ કમાય એમ, ભલે તમે હાથ ન લગાડ્યો હોય. 30% સ્લેબમાં 7.5%ની ડિપોઝિટ ટેક્સ પછી આશરે 5.16% રાખે, અને 6.05%વાળી આશરે 4.16%. બે વચ્ચેનો ફરક રૂપિયામાં ઘટે, પણ ક્રમ ક્યારેય બદલાતો નથી.

બેંક 10% TDS કાપશે જ્યારે એ બેંકમાંથી તમારું વ્યાજ વર્ષે ₹50,000થી વધે (સિનિયર સિટિઝન માટે ₹1 લાખ). આજના રેટે ₹5 લાખ પર કોઈ એક ડિપોઝિટ આ મર્યાદા પાર કરતી નથી, પણ એક જ બેંકમાં ₹5 લાખની બે FD કરશે. તમારી આવક ટેક્સની મર્યાદાથી નીચે હોય તો ફોર્મ 121 ભરો, જે એપ્રિલ 2026થી 15G અને 15Hની જગ્યાએ આવ્યું. FD વ્યાજ પર ટેક્સ, TDS અને ફોર્મ 121 પરની પોસ્ટમાં બધા નિયમો છે, એટલે અહીં ફરી નથી લખ્યા.

પોસ્ટ ઓફિસમાં એ જ ટેક્સનો કાયદો લાગુ છે, પણ યાદ અપાવવા માટે TDS પર આધાર ન રાખો. રિટર્ન ભરતાં પહેલાં ઇન્કમ ટેક્સ પોર્ટલ પર તમારું AIS જુઓ, દરેક TD અને દરેક બેંકનું વ્યાજ સરવાળો કરો, અને જાતે જાહેર કરો. કંઈ કપાયું હોય કે નહીં, વ્યાજ એટલું જ ટેક્સેબલ છે.

વચ્ચે તોડવી હોય તો: પોસ્ટ ઓફિસની નિયમાવલી vs બેંકની પેનલ્ટી

અહીં બંનેમાં સૌથી મોટો ફરક છે, અને પોસ્ટ ઓફિસ વધારે કડક છે. સ્કીમના લખાણ મુજબ:

• પહેલા 6 મહિનામાં કંઈ ઉપાડી શકાય નહીં.
• 6 મહિનાથી 1 વર્ષની વચ્ચે ફક્ત પોસ્ટ ઓફિસ સેવિંગ્સ ખાતાનો રેટ, 4%, પૂરા થયેલા મહિના માટે મળે.
• 2, 3 કે 5 વર્ષની ડિપોઝિટ પર 1 વર્ષ પછી, જેટલો સમય પૂરો કર્યો એનો TD રેટ (1 વર્ષ, 2 વર્ષ કે 3 વર્ષનો, જે લાગુ પડે એ) માઇનસ 2 ટકા, પૂરાં વર્ષ માટે ત્રિમાસિક કમ્પાઉન્ડિંગ સાથે.
• 5 વર્ષની ડિપોઝિટ 4 વર્ષ પછી બંધ કરો તો ફક્ત સેવિંગ્સ ખાતાનો રેટ, 4%, મળે, નવેમ્બર 2023ના સુધારા મુજબ, જે Taxmannએ નોંધ્યો છે. પહેલાં એ 3 વર્ષનો રેટ હતો.
• ઊંચા રેટે પહેલેથી ચૂકવાયેલું વ્યાજ તમને પાછા મળતા પૈસામાંથી વસૂલાય.

બેંકો નરમ છે. SBIનો પેનલ્ટી પરિપત્ર ₹5 લાખ સુધીની ડિપોઝિટ પર 0.5% અને એથી ઉપર 1% લે, જે પૈસા ખરેખર જેટલો સમય રહ્યા એના રેટ પર કે કોન્ટ્રાક્ટ રેટ પર, બેમાંથી જે નીચો હોય એના પર લાગે. HDFC બેંકની FD શરતો કહે છે કે વહેલા ઉપાડ પર બુકિંગની તારીખે જે રેટ લાગુ હતો એનાથી 1% નીચો રેટ, જેટલો સમય ડિપોઝિટ રહી એના માટે, મળે. 7 દિવસમાં બંધ કરો તો બંનેમાંથી કોઈ કંઈ આપતું નથી.

ધારો કે તમે ₹5 લાખ 5 વર્ષ માટે મૂક્યા અને બરાબર 2 વર્ષ પછી પૈસા જોઈએ.

ત્રિમાસિક કમ્પાઉન્ડિંગ, ઓક્ટોબર 2026ના રેટ. પોસ્ટ ઓફિસનું વ્યાજ દર વર્ષે ચૂકવાય, બેંકનું ક્યુમ્યુલેટિવ. પોસ્ટ ઓફિસની ડિપોઝિટ પૂરાં 5 વર્ષ ચાલી હોત તો એ જ 2 વર્ષમાં ₹77,136 મળ્યા હોત.

એટલે પોસ્ટ ઓફિસનો ઊંચો રેટ એક શરત સાથે આવે છે: તમારે ખરેખર ટકવું પડે. જો એવી કોઈ સાચી શક્યતા હોય કે ₹5 લાખ એક-બે વર્ષમાં જોઈશે, તો વહેંચી નાખો. જે ભાગની ખાતરી છે એ 5 વર્ષની TDમાં અને બાકીનો 1 વર્ષની ડિપોઝિટમાં, પોસ્ટ ઓફિસ કે બેંકમાં, જ્યાં બહાર નીકળવું સસ્તું છે.

સલામતી: DICGCના ₹5 લાખ vs ભારત સરકાર

બેંક FDને ડિપોઝિટ વીમાનું રક્ષણ છે. DICGCની ગાઇડ કહે છે કે દરેક ખાતેદારને દરેક બેંકમાં ₹5 લાખ સુધીનો વીમો છે, મુદ્દલ અને વ્યાજ બંને મળીને, એ બેંકમાં એક જ હેસિયતથી રાખેલાં બધાં ખાતાં ગણીને. એટલે ₹5 લાખની FD લાઇનથી સહેજ ઉપર છે: મુદ્દલ કવર છે, એના પરનું વ્યાજ નહીં. એક બેંકમાં ₹4.6 લાખ અને બાકીનું બીજે હોય તો આખું કવર થાય. SBI કે HDFC બેંક માટે આ લગભગ થિયરીની વાત છે, પણ કાયદેસરનું કવર ₹5 લાખ જ છે, એથી વધારે નહીં.

પોસ્ટ ઓફિસ ટાઇમ ડિપોઝિટને વીમો નથી, કારણ કે એને જરૂર નથી. એ ડિપોઝિટ ભારત સરકારની જવાબદારી છે, એ જ સરકાર જે રૂપિયા પાછળ ઊભી છે. કોઈ ઉપલી મર્યાદા નથી, કોઈ બ્રાન્ચ દીઠ કેપ નથી. ₹5 લાખ હોય કે ₹50 લાખ, પાછળનું બેકિંગ એ જ છે.

ઘરના ફિક્સ પૈસા માટે બંને પૂરતાં સલામત છે. મર્યાદા કિનારે ફરક પાડે: 8% આપતી કોઓપરેટિવ બેંક કે સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકમાં ₹5 લાખનો વીમો જ આખી વાત છે. મોટી રકમ એક જ જગ્યાએ રાખવી હોય તો પોસ્ટ ઓફિસ પાસે વધુ સાફ જવાબ છે.

સિનિયર સિટિઝન: પોસ્ટ ઓફિસ TDમાં કંઈ વધારાનું નહીં, પણ SCSS છે

બેંકો સિનિયર સિટિઝનને આશરે 0.5% વધારે આપે છે. SBIના પેજ પર 5 વર્ષનો સિનિયર રેટ 7.05% છે (એમાં We-care સ્કીમનો 0.5% ગણેલો છે), અને HDFC બેંકનો 5 વર્ષનો સિનિયર રેટ 6.90%. ₹5 લાખ પર વર્ષે એ ₹36,193 અને ₹35,403 વ્યાજ થાય.

પોસ્ટ ઓફિસ ટાઇમ ડિપોઝિટમાં સિનિયર સિટિઝન રેટ નથી. બધાને 5 વર્ષ પર 7.5% મળે, જે વર્ષે ₹38,568 સાથે બંને સિનિયર બેંક રેટને હજી પણ હરાવે છે. પોસ્ટ ઓફિસ પાસે એના બદલે સિનિયર સિટિઝન સેવિંગ્સ સ્કીમ છે, 8.2% પર, જે ₹5 લાખ પર દર ત્રણ મહિને ₹10,250 આપે, વર્ષે ₹41,000, સાદા વ્યાજ તરીકે, 5 વર્ષની મુદત અને ₹30 લાખની મર્યાદા સાથે. સિનિયર સિટિઝન FD પરની પોસ્ટમાં નિવૃત્તિના પૈસા માટે SCSS, બેંક FD અને પોસ્ટ ઓફિસ મંથલી ઇન્કમ સ્કીમની સરખામણી છે, એટલે એ અહીં ફરી નથી કરી.

નાની વાતો જે રોજની જિંદગીમાં નિર્ણય કરાવે

ધ્યાન રેટ પર જાય છે, પણ લોકો એક કાઉન્ટર છોડીને બીજું કેમ પસંદ કરે એનાં કારણો મોટે ભાગે આ હોય છે.

• ઓછામાં ઓછી રકમ અને રૂપ. પોસ્ટ ઓફિસ TD ₹1,000થી શરૂ થાય, ₹100ના ગુણાંકમાં, ખાતા દીઠ એક જ ડિપોઝિટ, અને ફક્ત ચાર મુદત. બેંક FD 15 મહિના કે કોઈ વિચિત્ર દિવસોની હોઈ શકે, એ સીઝનમાં બેંક જે સ્પેશિયલ સ્કીમ ચલાવે એ, અને બેંકો ઘણી વાર એવી જ વિચિત્ર મુદત પર સૌથી સારો રેટ આપે.
• રિન્યૂ. પાકેલી TD અરજી કરીને એ જ મુદત માટે પાકતી તારીખના રેટે લંબાવી શકાય. બેંક FD તમે ના કહો ત્યાં સુધી આપોઆપ રિન્યૂ થાય, જે સગવડ પણ છે અને એ રીત પણ કે લોકો પાસે 6.05%ની 5 વર્ષની FD આવી જાય જે એમણે ક્યારેય પસંદ નહોતી કરી.
• વ્યાજ ક્યારે મળે. પોસ્ટ ઓફિસ TD: વર્ષે, કોઈ વિકલ્પ નહીં. બેંક FD: મહિને, ત્રણ મહિને કે ક્યુમ્યુલેટિવ. ઘરની મહિનાની આવક માટે બેંક સરળ છે.
• ડિપોઝિટ સામે લોન. બેંકો પોતાની FD સામે સહેલાઈથી, FD રેટથી સહેજ ઉપર, લોન આપે. સાદી પોસ્ટ ઓફિસ TD સ્કીમના પેરા 9 હેઠળ જામીન તરીકે ગીરો મૂકી શકાય, પણ ગીરોનું ફોર્મ તમે બેંકમાં લઈ જાઓ, પોસ્ટમાસ્ટર પાસે નહીં. બેંકની ટેક્સ સેવર FD બિલકુલ ગીરો ન મૂકાય.
• ખોલવું અને બંધ કરવું. બેંક FD એપમાં ખૂલે અને બંધ થાય. પોસ્ટ ઓફિસમાં પણ ઇન્ટરનેટ બેંકિંગ છે, પણ ઘણા લોકો માટે TD એટલે હજી પણ એક ફેરો, એક ફોર્મ અને એક પાસબુક.

કોણે શું પસંદ કરવું

5 વર્ષ હાથ ન લગાડવાના પૈસા, ટેક્સ-ફ્રી મર્યાદાની નીચે હોય કે કોઈ પણ સ્લેબમાં: ગેરંટીવાળી પ્રોડક્ટમાં અત્યારે પોસ્ટ ઓફિસની 5 વર્ષની 7.5%ની TDને હરાવવી અઘરી છે. બસ દર વર્ષે આવતા ₹38,568નું શું કરવું એ પ્લાન કરો, નહીં તો ફાયદાનો ત્રીજો ભાગ પાછો આપી દો. દર વર્ષનું પેઆઉટ સંભાળવું જ ન હોય, તો NSC (5 વર્ષ, 7.7%) અને KVP (7.5%, 115 મહિનામાં પૈસા ડબલ) વ્યાજ મેચ્યોરિટી સુધી અંદર જ રાખે. રૂપિયામાં હિસાબ NSC કેલ્ક્યુલેટર અને KVP કેલ્ક્યુલેટર પર જોઈ લો.

1થી 2 વર્ષમાં જોઈ શકે એવા પૈસા: પોસ્ટ ઓફિસની 1 વર્ષની 6.9%ની TD હજી પણ બેંકોના 6.25%ને હરાવે, અને એક વર્ષ પછી બહાર નીકળવાનો કોઈ ખર્ચ નથી. એક વર્ષથી ઓછા માટે, પ્લાન બદલાય તો બેંક FD વધારે દયાળુ છે.

ડિપોઝિટમાંથી મહિનાની આવક: મહિનાના પેઆઉટવાળી બેંક FD, કે રકમ એની મર્યાદામાં બેસતી હોય તો 7.4%ની પોસ્ટ ઓફિસ MIS. TDનું વાર્ષિક પેઆઉટ મહિનાના બજેટને બેસતું નથી.

જૂની રીતમાં 80C ડિડક્શન: પોસ્ટ ઓફિસની 5 વર્ષની TD, કારણ કે ડિડક્શન એક સરખું છે અને રેટ ઊંચો છે. બેંકની ટેક્સ સેવરમાં એક જ વધારાનું છે: નક્કી રેટે 10 વર્ષ સુધીની મુદત.

એક જગ્યાએ ₹5 લાખથી વધારે: પોસ્ટ ઓફિસ, અથવા બેંક ડિપોઝિટ જુદી જુદી બેંકોમાં વહેંચો જેથી દરેક DICGC કવરની અંદર રહે.

જે બધું ફોન પર ચલાવે છે: એ બેંક FD જ રાખશે અને એના માટે 1%થી 1.5% ચૂકવશે, જે વાજબી સોદો છે જો બીજો વિકલ્પ પોસ્ટ ઓફિસ સુધી ક્યારેય ન પહોંચવાનો હોય.

હેતલબેને ₹4 લાખ 5 વર્ષની TDમાં અને ₹1 લાખ 1 વર્ષની TDમાં મૂક્યા, બંને પોસ્ટ ઓફિસમાં, અને આવતા ઓક્ટોબરમાં વ્યાજ ફરી મૂકવાનું રિમાઇન્ડર રાખ્યું. એમનો ભત્રીજો પોતાની FD HDFC બેંકમાં અને SIP ચાલુ રાખે છે. બંને પોતપોતાના પૈસા અને પોતપોતાની જિંદગી માટે સાચા છે, અને FD કેલ્ક્યુલેટર આનાથી વધારે સાચો જવાબ આપી શકતું નથી.

આ લેખ સામાન્ય માહિતી માટે છે, રોકાણ કે ટેક્સની સલાહ તરીકે નહીં. રેટ અને નિયમ બદલાતા રહે છે, એટલે નિર્ણય લેતા પહેલા લેટેસ્ટ ચેક કરી લેજો. કંઈ જૂનું લાગે તો અમને કહેજો. એડિટોરિયલ પોલિસી · સંપર્ક