ક્યુમ્યુલેટિવ કે નોન-ક્યુમ્યુલેટિવ FD: મંથલી વ્યાજ લેવું કે મેચ્યોરિટીએ?

FD કરાવો ત્યારે બેંકના ફોર્મમાં એક નાનું ખાનું હોય છે, જેમાં મોટા ભાગના લોકો વિચાર્યા વગર ટિક કરી દે છે: "વ્યાજની ચુકવણી". ક્યુમ્યુલેટિવ, મંથલી, ક્વાર્ટરલી. બેંકવાળા ભાઈ પૂછે "પેઆઉટ જોઈએ કે મેચ્યોરિટીએ?" અને આગળ વધી જાય. આ એક ટિક નક્કી કરે છે કે ₹10 લાખ પર પાંચ વર્ષમાં તમને ₹3.80 લાખ મળશે કે ₹3.25 લાખ, એ પણ એ જ રેટે, એ જ બેંકમાં.

બેમાંથી એકેયમાં કોઈ ચાલાકી નથી. બંનેનું કામ જુદું છે, અને ₹55,000નો ફરક ત્યારે જ નડે જ્યારે પૈસા જે રીતે વપરાવાના છે એની સાથે મેળ ન ખાય એવું ખાનું ટિક થઈ જાય. એટલે નીચે જોઈએ કે બંને કેવી રીતે કામ કરે છે, મંથલીનો આંકડો ધાર્યા કરતાં થોડો ઓછો કેમ આવે છે, અને ટેક્સ બંનેમાં શું કરે છે. છેલ્લે આ જ ફોર્મ બે સાવ જુદા પરિવારો માટે ભરી બતાવ્યું છે.

વ્યાજની ચુકવણીનું ખાનું ખરેખર શું બદલે છે

ક્યુમ્યુલેટિવ FD (SBI એને Reinvestment Plan કહે છે, બીજી બેંકો "રીઇન્વેસ્ટમેન્ટ ડિપોઝિટ") વચ્ચે તમને કંઈ નથી આપતી. દર ત્રણ મહિને બેંક તમારું વ્યાજ ગણે અને એને ડિપોઝિટમાં જ ઉમેરી દે. પછીના ત્રણ મહિનાનું વ્યાજ એ વધેલી રકમ પર ગણાય. મેચ્યોરિટીએ એકસાથે આખી રકમ મળે: મૂળ રકમ અને ઉમેરાયેલું બધું વ્યાજ.

નોન-ક્યુમ્યુલેટિવ FD એટલે કે પેઆઉટ FDમાં વ્યાજ જેમ જેમ બને તેમ તમારા સેવિંગ્સ ખાતામાં આવતું રહે: દર મહિને, દર ત્રણ મહિને, છ મહિને કે વર્ષે એક વાર, જે તમે પસંદ કરો. ડિપોઝિટ પોતે ક્યારેય વધતી નથી. ₹10 લાખ મૂક્યા તો છેલ્લે બરાબર ₹10 લાખ જ પાછા મળે, વ્યાજ તો વચ્ચે વચ્ચે મળી ગયું હોય.

બેંક એ જ, રેટ કાર્ડ એ જ, સલામતી એ જ. ફરક ફક્ત એટલો કે વ્યાજ બન્યા પછી એનું શું થાય છે.

પેઆઉટ કેવી રીતે મળે, અને મંથલીમાં થોડું ઓછું કેમ

ભારતમાં બેંકો સામાન્ય રીતે FDનું વ્યાજ દર ત્રણ મહિને ઉમેરે છે. એટલે ક્વાર્ટરલી પેઆઉટ સૌથી "સીધો" વિકલ્પ છે: બેંક ત્રણ મહિનાનું વ્યાજ પાછું ઉમેરવાને બદલે તમને આપી દે. ₹10 લાખ પર 6.5% હોય તો ₹10,00,000 × 6.5% ÷ 4 = દર ત્રણ મહિને ₹16,250. FD કેલ્ક્યુલેટરમાં મુદત 0.25 વર્ષ નાખશો તો આ જ આંકડો દેખાશે.

ગૂંચવણ મંથલી પેઆઉટમાં થાય છે. 6.5%ને 12થી ભાગો તો મહિને ₹5,417 થવા જોઈએ. બેંક આપે છે આશરે ₹5,388. SBIના પોતાના ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ પેજ પર ચોખ્ખું લખ્યું છે કે મંથલી વ્યાજ "ડિસ્કાઉન્ટેડ રેટ" પર મળે છે.

કારણ વાજબી છે, કોઈ છેતરપિંડી નથી. જો બેંક દર મહિને ₹5,417 આપે, તો ત્રણ મહિનાના અંતે તમારી પાસે ₹16,250 આવી જાય, પણ એનો થોડો ભાગ એક-બે મહિના વહેલો મળી ગયો હોય. વહેલા હાથમાં આવેલા પૈસાની કિંમત વધારે હોય. એટલે બેંક એવી મંથલી રકમ ગણે જે ત્રણ મહિનાના અંતે મળતા ₹16,250 જેટલી જ થાય. સામાન્ય રીતે હિસાબ આવો હોય:

મંથલી વ્યાજ = ડિપોઝિટ × ((1 + r ÷ 4)1/3 − 1)

6.5% પર ₹10 લાખનું આ મહિને ₹5,387.59 થાય, એટલે કે 6.5%ને બદલે જાણે 6.47% વાર્ષિક, દર મહિને મળતું હોય. ICICI બેંકના પોતાના દાખલામાં ₹1 લાખ પર 6.60%એ ₹550ને બદલે મહિને ₹547 દેખાય છે, એ પણ આ જ ફોર્મ્યુલાથી આવે છે. રાઉન્ડિંગને કારણે તમારી બેંકનો આંકડો એક-બે રૂપિયા આઘોપાછો હોઈ શકે.

અમુક બેંકો અને NBFC મંથલી વિકલ્પ માટે રેટ કાર્ડ પર અલગ, થોડો ઓછો રેટ છાપે છે; અમુક ખાલી "ડિસ્કાઉન્ટેડ વેલ્યુ" લખી દે છે. બંને રીતે રૂપિયામાં મળતું અસલી પેઆઉટ સરખાવો.

₹10 લાખ, 5 વર્ષ: કયા વિકલ્પમાં કેટલું

ધારો કે ₹10 લાખ કોઈ મોટી બેંકમાં 6.5%એ પાંચ વર્ષ માટે મૂક્યા. (મોટી બેંકો અત્યારે આશરે 6–6.5% આપે છે, સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકો 7–8%ની આસપાસ. RBIએ 7 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ રેપો રેટ વધારીને 5.50% કર્યો છે, એટલે રેટ થોડા ઉપર જઈ શકે. તાજું રેટ કાર્ડ જોઈ લેજો.)

ક્યુમ્યુલેટિવનો આંકડો સીધો FD કેલ્ક્યુલેટરમાંથી છે: મેચ્યોરિટીએ ₹13,80,420, એટલે કે વર્ષે 6.66%નું અસલી રિટર્ન (ઇફેક્ટિવ યીલ્ડ). પેઆઉટના આંકડા સાદો ગુણાકાર છે (₹16,250ના 20 ક્વાર્ટર, કે ₹5,387.59ના 60 મહિના). આ ઇફેક્ટિવ યીલ્ડને લીધે જ બેંકોની સરખામણી ફક્ત મોટા અક્ષરે લખેલા રેટથી કરવામાં થાપ ખવાય: 7% ત્રિમાસિક કંપાઉન્ડિંગે ખરેખર 7.19% વાર્ષિક થાય, અને એકસરખા રેટવાળાં બે કાર્ડ કંપાઉન્ડિંગ અને પેઆઉટની શરતોને લીધે જુદા જુદા પૈસા આપી શકે.

આને દસ વર્ષ કરો તો ક્યુમ્યુલેટિવ FD ₹9,05,559 વ્યાજ આપે, અને ક્વાર્ટરલી પેઆઉટ ₹6,50,000. આશરે ₹2.56 લાખનો ફરક. સમય સાથે કંપાઉન્ડિંગની અસર વધતી જ જાય.

નાની રકમ માટે, દર ₹1 લાખ પર 6.5%એ: મહિને આશરે ₹539, ત્રણ મહિને ₹1,625, કે ક્યુમ્યુલેટિવમાં પાંચ વર્ષ પછી ₹1,38,042.

₹55,000નો ફરક ખરેખર ક્યાંથી આવે છે

ટેબલ જોઈને એવું લાગે કે પેઆઉટ FDમાં ₹55,420નું "નુકસાન" છે. એવું નથી. આ ફરક વ્યાજ પરના વ્યાજનો છે, અને એ ત્યારે જ ગાયબ થાય જ્યારે તમારું પેઆઉટ ગાયબ થઈ જાય.

ચાલો ચેક કરીએ. દર ત્રણ મહિનાના ₹16,250 તરત પાછા 6.5%એ, ત્રિમાસિક કંપાઉન્ડિંગથી મૂકી દો. પાંચ વર્ષ પછી કુલ ₹3,80,420 થાય, બરાબર એટલા જ જેટલા ક્યુમ્યુલેટિવ FD આપે. મંથલીના ₹5,387.59ને એના મંથલી રેટે મૂકો તો પણ એ જ ₹3,80,420 આવે. મતલબ પેઆઉટ વિકલ્પ માટે બેંક તમારી પાસેથી કંઈ કાપતી નથી. ક્યુમ્યુલેટિવ FD એટલે બસ એવી પેઆઉટ FD જેમાં ફરી રોકાણ કરવાનું કામ બેંક પોતે, પૂરા FD રેટે, આપમેળે કરી દે છે.

હવે અસલી જિંદગીની વાત. મોટા ભાગના લોકોનું પેઆઉટ સેવિંગ્સ ખાતામાં આવે અને ત્યાં જ પડ્યું રહે. SBI સેવિંગ્સ પર 2.5% આપે છે. એ ત્રણ મહિનાવાળા પેઆઉટ પાંચ વર્ષ સેવિંગ્સમાં પડ્યા રહે તો આશરે ₹3,45,000 થાય, એટલે કે ક્યુમ્યુલેટિવ FD કરતાં આશરે ₹35,000 ઓછા. અને જો પૈસા આમતેમ ખર્ચમાં વપરાઈ ગયા, તો હાથમાં કંઈ વધારાનું બચતું જ નથી.

એટલે સવાલ એ નથી કે "કયું વધારે આપે". સવાલ એ છે કે "હું વ્યાજ ખરેખર વાપરીશ કે ફરી રોકીશ?" હા, તો પેઆઉટમાં તમારું કંઈ જતું નથી. જો એ સેવિંગ્સમાં પડ્યું રહેવાનું હોય, તો ક્યુમ્યુલેટિવ સારું.

ટેક્સ અને TDS: રેટ એ જ, ફક્ત સમય જુદો

તમે કયું ખાનું ટિક કર્યું, એનાથી ટેક્સને ફરક પડતો નથી. FDનું વ્યાજ તમારી આવકમાં ઉમેરાય અને દર વર્ષે તમારા સ્લેબ રેટ મુજબ ટેક્સ લાગે. પેઆઉટ FDમાં આ વાત સમજાય, કેમ કે પૈસા ખાતામાં આવે છે. ક્યુમ્યુલેટિવ FDમાં લોકો માની લે કે ટેક્સ તો મેચ્યોરિટીએ જ લાગશે. એવું નથી. વ્યાજ જેમ જેમ બને તેમ દર વર્ષે ટેક્સેબલ છે, ભલે છેલ્લે સુધી હાથમાં કંઈ ન આવે. બેંક આ ઉમેરાયેલા વ્યાજનો રિપોર્ટ આમ પણ કરે છે, એટલે એ દર વર્ષે તમારા AISમાં દેખાય. "હજી મળ્યું જ નથી" કહીને ITRમાં ન બતાવો, તો ફક્ત આંકડા મેળ નહીં ખાય.

30% સ્લેબમાં (સેસ સાથે 31.2%), ક્યુમ્યુલેટિવના ₹3,80,420 વ્યાજ પર પાંચ વર્ષમાં આશરે ₹1,18,691 ટેક્સ થાય. પેઆઉટ FDના ₹3,25,000 પર ₹1,01,400. રેટ એ જ છે. ક્યુમ્યુલેટિવમાં ટેક્સ વધારે ફક્ત એટલે કે વ્યાજ વધારે બન્યું. ઓછા સ્લેબવાળા નિવૃત્ત વ્યક્તિ માટે, કે જેમનો ટેક્સ બનતો જ નથી, આ મુદ્દો લગભગ રહેતો નથી. તમારો સ્લેબ ઇન્કમ ટેક્સ કેલ્ક્યુલેટર પર જોઈ લો.

TDS બંનેમાં સરખો છે: એક બેંકમાંથી વર્ષનું વ્યાજ ₹50,000 વટાવે એટલે બેંક 10% કાપે, સિનિયર સિટિઝન માટે આ મર્યાદા ₹1 લાખ છે (ઇન્કમ-ટેક્સ એક્ટ, 2025નું સેક્શન 393). PAN ન હોય તો 20%. ક્યુમ્યુલેટિવ FDમાં બેંક દર વર્ષે ઉમેરાયેલા વ્યાજ પર TDS ગણે, એટલે મેચ્યોરિટીની રકમ કેલ્ક્યુલેટર કરતાં થોડી ઓછી આવી શકે.

એક વાત ખાસ જાણી લો. ક્યુમ્યુલેટિવ FDનું વ્યાજ દર વર્ષે વધે, કેમ કે એ વધેલી રકમ પર બને છે. પેઆઉટનું વ્યાજ દર વર્ષે સરખું રહે. ધારો કે કોઈ સિનિયર સિટિઝને ₹14 લાખ 7%એ મૂક્યા. પેઆઉટ FDમાં વર્ષે ₹98,000 મળે, ₹1 લાખની મર્યાદાથી નીચે, એટલે TDS નહીં. ક્યુમ્યુલેટિવમાં પહેલા જ વર્ષે ₹1,00,603 વ્યાજ ઉમેરાય, અને પછી એથી પણ વધારે, એટલે TDS કપાય. TDS કોઈ વધારાનો ટેક્સ નથી, ITRમાં સરભર થઈ જાય, પણ જેમનો ટેક્સ બનતો જ નથી એમના માટે આ નકામી માથાકૂટ છે.

જો વર્ષનો તમારો કુલ ટેક્સ શૂન્ય થતો હોય, તો ટેક્સ વર્ષની શરૂઆતમાં બેંકને ફોર્મ 121 આપી દો. 1 એપ્રિલ 2026થી એણે ફોર્મ 15G અને 15Hની જગ્યા લીધી છે. સિનિયર સિટિઝન માટે ફક્ત ટેક્સ શૂન્ય હોવો જોઈએ; 60થી નાની ઉંમર હોય તો આવી આવક બેઝિક છૂટ મર્યાદાની અંદર પણ હોવી જોઈએ. ઇન્કમ ટેક્સ વિભાગના ફોર્મ 121 FAQમાં પૂરી વિગત છે. આના પર વિગતે અમારી પોસ્ટ FDના વ્યાજ પર ટેક્સ, TDS અને ફોર્મ 121માં વાંચો.

બંનેમાં શું જતું કરવું પડે

છેલ્લી લાઇન પર જરા અટકો. આજે મહિને ₹5,388 ઠીકઠાક લાગે. 5% મોંઘવારી ગણો તો પાંચ વર્ષ પછી એમાંથી એટલું જ આવશે જેટલું આજે આશરે ₹4,220માં આવે. ડિપોઝિટ વધતી નથી, એટલે આવક પણ નથી વધતી. જે નિવૃત્ત વ્યક્તિ ફક્ત પેઆઉટ FD પર ચાલે છે, એ દર વર્ષે થોડા થોડા ગરીબ થતા જાય છે.

ક્યુમ્યુલેટિવનો ગેરફાયદો સીધો છે: FD તોડ્યા વગર પૈસા હાથમાં ન આવે, અને તોડો તો મોટા ભાગની બેંકો રેટમાં 0.5–1% કાપ મૂકે. પેઆઉટ FD વહેલી તોડો તો પણ આ જ પેનલ્ટી, અને ઊંચા રેટે પહેલાં ચૂકવાઈ ગયેલું વ્યાજ બેંક સરભર કરી લે. અને અધવચ્ચે મન બદલવાની આશા ન રાખતા. પેઆઉટનો વિકલ્પ સામાન્ય રીતે FD કરાવતી વખતે જ નક્કી થઈ જાય, અને બદલવા જાઓ તો FD તોડવી પડે ને એ જ પેનલ્ટી લાગે, એટલે સહી કરતાં પહેલાં બેંકને પૂછી લો.

ધ્યેયના પૈસા, પગારના પૈસા, પેન્શનના પૈસા

નક્કી કરવાની સૌથી સહેલી રીત: આ પૈસાનું કામ શું છે, એ પૂછો.

કોઈ ધ્યેય માટેના પૈસા હોય, જેમ કે બે વર્ષમાં કાર, બાળકનું સ્કૂલ એડમિશન કે ઘરનું ડાઉન પેમેન્ટ, તો ક્યુમ્યુલેટિવ ટિક કરો. અત્યારે વ્યાજની જરૂર નથી, અને એ કંઈ કર્યા વગર પૂરા રેટે કંપાઉન્ડ થતું રહે.

પગાર ચાલુ છે તો પણ લગભગ હંમેશા ક્યુમ્યુલેટિવ જ સારી. પગાર ઉપર આવતું મંથલી પેઆઉટ ઘણી વાર રોજના ખર્ચમાં ઓગળી જાય. જો ખરેખર દર મહિને પૈસા બાજુએ મૂકવાની ટેવ પાડવી હોય, તો એ કામ કોઈ પણ પેઆઉટ FD કરતાં RD વધારે સારી રીતે કરે.

પેન્શનના પૈસા હોય તો પેઆઉટનું ખાનું જ આખી વાત છે. બિલ દર મહિને આવતાં હોય તો મંથલી, અને ક્વાર્ટરલીથી ચાલી જાય તો ક્વાર્ટરલી, કેમ કે એમાં પૂરો રેટ મળે. મા-બાપ કે સાસુ-સસરાનો ખર્ચ તમે ઉપાડતા હો તો પણ આ જ વાત: એમના નામે મંથલી પેઆઉટ FD નાના પેન્શન જેવું કામ કરે. એમનું વ્યાજ ટેક્સ-ફ્રી મર્યાદામાં રાખો, અને ટેક્સ શૂન્ય હોય તો દરેક બેંકમાં ફોર્મ 121 આપી દો, નહીં તો બેંક TDS કાપી લે અને પછી એ ITR ભરીને પાછો લેવો પડે.

જે પૈસા ગમે તે દિવસે જોઈએ, એની વાત જુદી છે. એના માટે સેવિંગ્સ ખાતા સાથે જોડાયેલી સ્વીપ-ઇન FD બંને ખાનાં કરતાં સારી: વ્યાજ FDનું મળે, અને જે દિવસે જોઈએ ત્યારે પૈસા ઉપાડી શકાય.

મહિને કેટલું જોઈએ, ત્યાંથી ઊંધો હિસાબ

FDને પેન્શનની જેમ વાપરવી હોય, તો પહેલાં જુઓ દર મહિને કેટલું જોઈએ, પછી ઊંધો હિસાબ માંડો. ડિસ્કાઉન્ટેડ મંથલી ફોર્મ્યુલાથી:

થોડી કામની વાતો:

• જુદી જુદી બેંકોમાં વહેંચો. DICGC દરેક બેંકમાં દરેક ખાતેદારના ₹5 લાખ સુધીનો વીમો આપે છે, મૂડી અને વ્યાજ સાથે મળીને. એક જ બેંકમાં ₹45 લાખ એટલે ₹40 લાખ વીમા વગરના. સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકનો 0.25% વધારે રેટ લેવો હોય તો ત્યાં તમારી કુલ રકમ ₹5 લાખથી નીચે રાખો.
• મેચ્યોરિટી આગળ-પાછળ રાખો. પૈસાને એવી FDમાં વહેંચો જે જુદા જુદા વર્ષે પાકે, જેથી રેટ ઘટે તો આખી રકમ પર એકસાથે અસર ન પડે.
• બેંક FD સિવાય પણ જુઓ. પોસ્ટ ઓફિસ મંથલી ઇન્કમ સ્કીમ દર મહિને 7.4% આપે છે (સિંગલમાં ₹9 લાખ, જોઇન્ટમાં ₹15 લાખ સુધી), અને સિનિયર સિટિઝન સેવિંગ્સ સ્કીમ ઓક્ટોબર–ડિસેમ્બર 2026 માટે 8.2% આપે છે, વ્યાજ દર ત્રણ મહિને. બેંક FDમાં પણ સિનિયર સિટિઝનને આશરે 0.5% વધારે મળે છે. અમારી પોસ્ટ સિનિયર સિટિઝન માટે FDમાં આની સરખામણી છે.
• વધતા ખર્ચનું પણ વિચારો. 20–25 વર્ષની નિવૃત્તિમાં સરખી FD આવક પાછળ રહી જાય. અમુક લોકો એક ભાગ મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રાખીને SWPથી ઉપાડે છે; SWP કેલ્ક્યુલેટર બતાવે કે આવું પેઆઉટ કેટલાં વર્ષ ચાલે, અને રિટાયરમેન્ટ કેલ્ક્યુલેટર બતાવે કે કેટલું ફંડ જોઈએ.

બે પરિવાર, એક જ બેંક કાઉન્ટર, ઊલટાં ખાનાં

ધારો કે એક જ સવારે એક જ બ્રાન્ચમાં બે પરિવાર FD કરાવવા આવ્યા. પહેલું છે એક નિવૃત્ત દંપતી, બંને 60 વટાવી ગયેલાં, ગ્રેચ્યુઇટી, PF અને જૂની બચતના મળીને ₹50 લાખ. ઘર મહિને આશરે ₹25,000માં ચાલે છે. સિનિયરના 7% રેટે, ઉપરનું ટેબલ કહે છે કે એટલા માટે મંથલી પેઆઉટમાં આશરે ₹43.1 લાખ જોઈએ. એટલે આશરે ₹43 લાખની FDમાં એ મંથલી ટિક કરે. દર ત્રણ મહિને એક વાર પૈસા આવે તોય ચાલી જતું હોય, તો ક્વાર્ટરલીમાં આ જ રકમ પર મહિને આશરે ₹145 વધારે મળે. પણ લાઇટ બિલ, કામવાળાંનો પગાર અને દવા, બધું દર મહિને આવે, અને મોટા ભાગનાં નિવૃત્ત ઘરો માટે આ સગવડ સામે આટલો નાનો ફરક વાજબી છે.

બાકીના ₹7 લાખ ક્યુમ્યુલેટિવ ખાનું ટિક કરીને મુકાય. 7%એ પાંચ વર્ષમાં એ આશરે ₹9.9 લાખ થાય. આગળના ટેબલની મોંઘવારીવાળી લાઇનનો આ જ જવાબ છે: 5% મોંઘવારીમાં પાંચ વર્ષ પછી ₹25,000માં એટલું જ આવે જેટલું આજે આશરે ₹19,600માં આવે છે. એ દિવસ આવે ત્યારે મંથલી આવકમાં ખૂટતું આ ક્યુમ્યુલેટિવ FD પૂરું કરે, કે પછી દવાખાનાનું બિલ ભરે.

એમના માટે ખાના કરતાં કાગળિયાં વધારે અગત્યનાં છે. એ ડિપોઝિટ બંનેના નામે અને બે-ત્રણ બેંકોમાં વહેંચી નાખે. ₹1 લાખની TDS મર્યાદા એક બેંકના બધા વ્યાજ પર ગણાય, પેઆઉટ અને ક્યુમ્યુલેટિવ મળીને, અને ક્યુમ્યુલેટિવવાળો ભાગ દર વર્ષે વધે. ₹43 લાખ 7%એ વર્ષે આશરે ₹3 લાખ વ્યાજ આપે, એટલે બે નામ અને ત્રણ બેંકોમાં વહેંચાય તો કોઈ એક બેંકમાં બેમાંથી કોઈનું વ્યાજ ₹1 લાખ ન વટાવે. વર્ષનો કુલ ટેક્સ શૂન્ય થતો હોય તો ટેક્સ વર્ષની શરૂઆતમાં દરેક બેંકમાં ફોર્મ 121 આપી દેવું.

બીજો છે 35 વર્ષનો એક યુવાન, 30% સ્લેબમાં, જેને હમણાં ₹3 લાખ બોનસ મળ્યું છે અને ત્રણ વર્ષ પછી કારના ડાઉન પેમેન્ટ માટે રાખવું છે. પગાર તો આવે જ છે, એટલે દર મહિને સેવિંગ્સમાં બીજા ₹1,616 આવે એનો એને કોઈ ખપ નથી, અને 6.5%એ મંથલી પેઆઉટમાં આટલું જ મળે. એ ક્યુમ્યુલેટિવ ટિક કરે, અને 6.5%એ ત્રણ વર્ષે મેચ્યોરિટીએ ₹3,64,022 મળે.

એનું એક જ કામ છે: ITR. ત્રણ વર્ષમાં વ્યાજ આશરે ₹19,980, ₹21,311 અને ₹22,731 ઉમેરાય. દરેક વર્ષે એ ₹50,000ની TDS મર્યાદાથી નીચે છે, એટલે બેંક કંઈ ન કાપે, અને બરાબર ત્યારે જ લોકો ભૂલી જાય. તો પણ એ દર વર્ષે ટેક્સેબલ છે, 31.2%એ ત્રણ વર્ષમાં કુલ આશરે ₹20,000 ટેક્સ, અને એ બતાવે કે ન બતાવે, એના AISમાં તો દેખાવાનું જ. બોનસ પાંચ કે એથી વધુ વર્ષ પછીના કામ માટે હોત, તો FD સિવાય પણ જોવું જોઈએ, અને એના માટે અમારી SIP vs FDવાળી સરખામણી સારી શરૂઆત છે.

બેંક એ જ, રેટ કાર્ડ એ જ, ખાનાં ઊલટાં, અને બંને સાચાં. સહી કરતાં પહેલાં બંનેએ કાઉન્ટર પરથી રૂપિયામાં ચોક્કસ આંકડો માગવો, મંથલી પેઆઉટ કે મેચ્યોરિટીની રકમ, અને FD કેલ્ક્યુલેટર સાથે મેળવી જોવો. રાઉન્ડિંગના એક-બે રૂપિયાથી વધારે ફરક હોય, તો પૈસા ખાતામાંથી જાય એ પહેલાં કારણ પૂછી લેવું.

આ લેખ Gainly ટીમે સામાન્ય માહિતી માટે લખ્યો છે, રોકાણ કે ટેક્સની સલાહ તરીકે નહીં. રેટ અને નિયમ બદલાતા રહે છે, એટલે નિર્ણય લેતા પહેલા લેટેસ્ટ ચેક કરી લેજો. કંઈ જૂનું લાગે તો અમને કહેજો. સંપર્ક