બોનસ લમસમમાં રોકવું કે SIPમાં: ₹5 લાખ એકસાથે કે વહેંચીને?

આજે સવારે બોનસ ખાતામાં જમા થયું, ગયા વર્ષ કરતાં મોટું, કે પછી પપ્પાએ નેવુંના દાયકામાં લીધેલો પ્લોટ છેવટે વેચાઈ ગયો. જે પણ હોય, સેવિંગ્સ ખાતામાં ₹5 લાખ પડ્યા છે અને દરેક પાસે સલાહ તૈયાર છે. બેંકના RM "વન-ટાઇમ પ્રીમિયમ" પ્લાન બતાવે છે, ઓફિસનો મિત્ર કહે છે આજે જ બધું ફંડમાં નાખી દે, અને તમારું મન કહે છે કે બજાર ઊંચે છે, થોડું રોકાઈ જા.

મૂળ સવાલ સીધો છે: આખી રકમ એક જ વારમાં રોકવી, કે થોડા મહિનામાં વહેંચીને? સીધી વાત એ છે કે એકસાથે રોકો તો કાગળ પર મોટે ભાગે ફાયદો વધારે, વહેંચીને રોકો તો રાતે ઊંઘ સારી આવે, અને વચ્ચેનો એક સમજદાર રસ્તો છે જે મોટા ભાગના લોકોને ફાવે. નીચે દરેક રીતનો હિસાબ રૂપિયામાં છે, અને છેલ્લે બે કાલ્પનિક લોકો, સાવ જુદાં બોનસ સાથે, આખો હિસાબ કરીને બતાવે છે.

લમસમ, SIP અને STP: બોનસ રોકવાની ત્રણ રીત

લમસમ એટલે પૂરા ₹5 લાખ એક જ દિવસે મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં. એ દિવસની NAV મળે, અને પછી આખી રકમ બજાર સાથે ઉપર-નીચે થાય.

SIP બનાવીને વહેંચવું એટલે પૈસા સેવિંગ્સ ખાતામાં રાખો અને દર મહિને, ધારો કે ₹41,667 લેખે, 12 મહિનામાં રોકો. આ ચાલે, પણ રાહ જોતા પૈસા પર ફક્ત સેવિંગ્સ ખાતાનું વ્યાજ મળે, મોટા ભાગની મોટી બેંકોમાં આશરે 2.5–3%, અને ફોન કે ફરવા જવા માટે એમાંથી "થોડા ઉછીના" લઈ લેવા બહુ સહેલા છે.

STP (સિસ્ટમેટિક ટ્રાન્સફર પ્લાન) આ જ વિચારની વ્યવસ્થિત રીત છે. આખી રકમ એક લિક્વિડ ફંડમાં (કે બીજા કોઈ ઓછા જોખમવાળા ફંડમાં) મૂકો, અને ફંડ હાઉસને સ્ટેન્ડિંગ સૂચના આપો કે દર અઠવાડિયે કે મહિને નક્કી રકમ એક ઇક્વિટી ફંડમાં ખસેડતું રહે. બંને ફંડ એક જ ફંડ હાઉસનાં હોવાં જોઈએ. રાહ જોતા પૈસા પર લિક્વિડ ફંડનું રિટર્ન મળે, જે છેલ્લા એક વર્ષમાં આશરે 6% રહ્યું છે, અને ટ્રાન્સફર આપમેળે થતાં રહે. આની પૂરી રીત અમે અલગ પોસ્ટમાં સમજાવી છે: STPથી એકસામટી રકમ કેવી રીતે રોકવી.

તમારા પૈસા દર મહિને આવતા હોય, જેમ કે પગાર, તો SIP જ સાચી રીત છે અને વિચારવા જેવું કંઈ નથી. લમસમ કે વહેંચીને, એ સવાલ ત્યારે જ આવે જ્યારે મોટી રકમ પહેલેથી હાથમાં હોય.

એક પણ રૂપિયો રોકતાં પહેલાં

મોટા ભાગના પરિવારો માટે બોનસ કે એકસામટી રકમ જ એવો મોકો હોય છે જ્યારે મહિનાના પગારમાંથી ક્યારેય પૂરાં ન થતાં કામ પતાવી શકાય. એટલે આ ક્રમમાં ચાલો:

1. મોંઘું દેવું પહેલાં ચૂકવો. ક્રેડિટ કાર્ડના બાકી પર ઘણી વાર મહિને 3–4% લાગે, એટલે કે વર્ષે 36–48%. કોઈ ફંડ આને ન પહોંચે. પર્સનલ લોન પણ સામાન્ય રીતે બે આંકડાના વ્યાજે હોય, એને પણ પ્રીપે કરવી ફાયદાની વાત છે; થોડી રકમ ભરવાથી કેટલું વ્યાજ બચે એ પર્સનલ લોન EMI કેલ્ક્યુલેટર બતાવશે.
2. હાથ પર રોકડનો ટેકો રાખો. કાલે નોકરી જાય અને બે-ચાર મહિનામાં ભાડું ને EMI ભરવા ઉધાર લેવું પડે એમ હોય, તો પહેલાં એ ખાડો પૂરો કરો. ઇમર્જન્સી ફંડ FD કે સ્વીપ-ઇન ખાતામાં રહે, ઇક્વિટીમાં નહીં.
3. જે પૈસાની તારીખ નક્કી છે, એ અલગ રાખો. આમાંથી ₹2 લાખ આવતા વર્ષની ગાડી કે 2028નાં લગ્ન માટે હોય, તો એ ઇક્વિટીમાં જવા જ ન જોઈએ. લક્ષ્યની તારીખવાળી FDમાં મૂકો; કેટલા થશે એ FD કેલ્ક્યુલેટર બતાવશે.
4. એ પછી જ નક્કી કરો કે લાંબા ગાળાનો ભાગ કેવી રીતે રોકવો.

એ પણ યાદ રાખો કે બોનસ પર પગારની જેમ જ ટેક્સ લાગે. કંપની આપતાં પહેલાં TDS કાપી લે છે, એટલે ખાતામાં આવ્યા એ ટેક્સ પછીના પૈસા છે. ઘણો TDS કપાયો હોય તો ઇન્કમ ટેક્સ કેલ્ક્યુલેટર પર જોઈ લો કે વર્ષનો કુલ ટેક્સ મેળ ખાય છે કે નહીં, જેથી માર્ચમાં કોઈ આંચકો ન લાગે.

લમસમ મોટે ભાગે કેમ જીતે: બજારમાં વિતાવેલો સમય

લાંબા ગાળે બજાર પડ્યું એના કરતાં વધારે વાર ચડ્યું છે, એટલે બાજુએ બેઠેલા પૈસા સામાન્ય રીતે થોડો વધારો ગુમાવે. લમસમની તરફેણમાં આખી દલીલ આટલી જ છે.

આના પર સૌથી જાણીતો અભ્યાસ Vanguardનો છે. અમેરિકામાં 1926થી 2011 સુધીના 10-10 વર્ષના ગાળામાં, આખી રકમ એકસાથે રોકવી 12 મહિનામાં વહેંચીને રોકવા કરતાં આશરે ત્રણમાંથી બે વાર આગળ રહી, અને બ્રિટન અને ઓસ્ટ્રેલિયામાં પણ આ જ પેટર્ન દેખાઈ. સરેરાશ ફાયદો નાનો હતો, આશરે 2.3%. વહેંચવાનો સમય 36 મહિના કરો તો લમસમ હજી વધારે વાર જીત્યું. Morningstar India પર એનો ટૂંકો સાર વાંચી શકો. ભારત પર આટલો લાંબો કોઈ અભ્યાસ નથી, પણ તર્ક અહીં પણ એ જ છે.

રૂપિયામાં જુઓ તો 12% વાર્ષિક ધારીને, આજે રોકેલા ₹5 લાખ લમસમ કેલ્ક્યુલેટર પર 10 વર્ષમાં ₹15,52,924 થાય. હવે બીજો છેડો લો: તમે આખા પૈસા એક વર્ષ લિક્વિડ ફંડમાં 6% પર રાખો (₹5.3 લાખ) અને પછી રોકો. 12% પર નવ વર્ષમાં એ ₹14,69,732 થાય. એક વર્ષ રાહ જોવાની કિંમત આશરે ₹83,000. અને "કડાકો" આવે એની રાહ ઘણી વાર એક વર્ષે અટકતી નથી. મહિના વર્ષો બની જાય, અને પૈસા 2.5%ના સેવિંગ્સ ખાતામાં પડ્યા રહે. ખાતરી ન હોય તો STP શરૂ કરી દો. એ નિર્ણય છે, રાહ જોવી નિર્ણય નથી. 10% પર સીધું લમસમ ₹12,96,871 આપે, એટલે તમારું પ્લાનિંગ નીચા આંકડાથી કરો.

વાંધો અહીં છે: એક ખરાબ મહિનો લમસમનું શું કરે

સરેરાશના આંકડામાં એ વાત છુપાઈ જાય છે જે લોકોને ખરેખર યાદ રહે છે. તમે ₹5 લાખ રોક્યા અને બીજા જ મહિને બજાર 20% પડ્યું, તો સ્ટેટમેન્ટમાં ₹4 લાખ દેખાશે. ચાર અઠવાડિયામાં કાગળ પર ₹1 લાખ સાફ. 2008માં અને ફરી માર્ચ 2020માં થોડા જ મહિનામાં ઇક્વિટીના ભાવ ત્રીજા ભાગ જેટલા કે એથી વધુ તૂટ્યા હતા, એટલે આ ડર હવાઈ નથી.

નુકસાન ભલે થોડા સમયનું હોય, પણ એના પરનું રિએક્શન ઘણી વાર થોડા સમયનું નથી હોતું. ઘણા નવા રોકાણકારો એ લાલ આંકડો જોઈને ગભરાઈને વેચી દે, અને પછીનાં દસ વર્ષ FDમાં જ રહે. એ એક નિર્ણય લમસમના 2%ના સરેરાશ ફાયદા કરતાં ઘણો વધારે મોંઘો પડે છે.

વહેંચીને રોકવાથી કડાકો અટકતો નથી. ફક્ત કડાકા વખતે તમારા ઓછા પૈસા બજારમાં હોય, અને પછીના હપ્તા સસ્તામાં ખરીદે. Vanguardના આંકડા આ બાજુ પણ બતાવે છે: પડતા બજારમાં વહેંચીને રોકનારનું નુકસાન ઓછું રહ્યું. સરેરાશ જોઈએ તો લમસમનું પરિણામ સારું આવે. વહેંચીને રોકો તો પરિણામ બહુ ઉપર-નીચે ન થાય, અને સૌથી ખરાબ હાલત પણ ઓછી ખરાબ રહે.

₹5 લાખ, ચાર રીત, ચાર જાતના બજારમાં

નીચે ₹5 લાખનો 10 વર્ષનો હિસાબ છે, ટેક્સ પહેલાં. દરેક લાઇનમાં ફરક ફક્ત એટલો છે કે પહેલા છ મહિના બજાર શું કરે છે; એ પછી ઇક્વિટી વર્ષે 12% વધે એવી ધારણા છે. STPની રાહ જોતા પૈસા લિક્વિડ ફંડમાં 6% કમાય છે. આ અમે એક સાદા મોડેલમાં મહિને-મહિને ગણ્યું છે, અને પહેલું ખાનું લમસમ કેલ્ક્યુલેટર સાથે બરાબર મેળ ખાય છે.

આમાં અમુક વાત ચોખ્ખી દેખાય છે.

• સીધા ચાલતા બજારમાં 12 મહિનાનો STP લમસમથી આશરે ₹54,000 પાછળ રહે. કંઈ ખોટું ન થાય તો સાવચેતીની કિંમત આટલી. 6 મહિનાનો STP આશરે ₹25,000 પાછળ, અને અડધું-અડધું આશરે ₹13,000.
• રોક્યા પછી તરત બજાર પડે, તો લમસમ 6 મહિનાના STPથી આશરે ₹2.4 લાખ પાછળ રહી જાય, કારણ કે આખી રકમે માર ખાધો જ્યારે STPએ મોટા ભાગના યુનિટ કડાકા પછી ખરીદ્યા.
• લાંબા, ધીમા ઘટાડામાં લાંબો STP ચોખ્ખો જીતે, કારણ કે એ છેક નીચે સુધી ખરીદતો રહે.
• તેજીમાં લમસમ 12 મહિનાના STPથી આશરે ₹2.6 લાખ આગળ નીકળી જાય. આમાંથી કઈ લાઇન આવવાની છે એ કોઈને પહેલેથી ખબર નથી.

પહેલા વર્ષની સૌથી ખરાબ ઘડી પણ જુઓ. "20% કડાકા"વાળા કેસમાં લમસમનું સ્ટેટમેન્ટ ₹4,00,000 બતાવે. 12 મહિનાના STPમાં એ વધુમાં વધુ આશરે ₹4,93,900 સુધી ઘટે. બજાર એ જ, અનુભવ સાવ જુદો.

આ બજારની ધારેલી ચાલ છે, ફાયદા-ગેરફાયદા સમજાવવા માટે, આગાહી નહીં.

STP કેવી રીતે ચાલે, અને એનો ખર્ચ કેટલો

આખી રકમ સોર્સ ફંડમાં મૂકો, એ જ ફંડ હાઉસનું ટાર્ગેટ ઇક્વિટી ફંડ પસંદ કરો (સાદું ડાઇવર્સિફાઇડ ફંડ, એ અઠવાડિયે RM જે નવી ફંડ ઓફર કે સેક્ટર ફંડ વેચતા હોય એ નહીં), અને રકમ, કેટલા સમયે ટ્રાન્સફર અને શરૂઆતની તારીખ નક્કી કરો. મોટા ભાગનાં ફંડ હાઉસ અઠવાડિયે, મહિને કે દર ત્રણ મહિને ટ્રાન્સફર આપે છે, અને ઓછામાં ઓછો ગાળો સામાન્ય રીતે છ મહિનાથી એક વર્ષ હોય. એના પ્રકાર HDFC મ્યુચ્યુઅલ ફંડના આ લેખમાં સમજાવેલા છે.

પૈસા ક્યાં રાખવા. સામાન્ય રીતે લિક્વિડ ફંડ. એની કિંમત બહુ ઓછી હલે, અને એક્ઝિટ લોડ સાવ નાનો છે જે ફક્ત છ દિવસ રહે (પહેલા દિવસે 0.007%, સાતમા દિવસથી શૂન્ય). બીજો વિકલ્પ આર્બિટ્રાજ ફંડ છે. એના પર ઇક્વિટી ફંડની જેમ ટેક્સ લાગે, જે ઊંચા સ્લેબવાળાને કામ લાગે, પણ એનું રિટર્ન સામાન્ય રીતે લિક્વિડ ફંડની આસપાસ રહ્યું છે, ક્યારેક થોડું ઓછું, અને ઘણાં ફંડ થોડાં અઠવાડિયાંમાં નીકળો તો એક્ઝિટ લોડ લે છે. બંનેમાં સ્કીમનો દસ્તાવેજ જોઈ લેજો.

દરેક ટ્રાન્સફર પર ટેક્સ. દરેક ટ્રાન્સફર ખરેખર લિક્વિડ ફંડના યુનિટનું વેચાણ છે. એપ્રિલ 2023થી ખરીદેલા યુનિટ પર દરેક વેચાણનો નાનો નફો તમારા સ્લેબ રેટ મુજબ ટેક્સ થાય, FDના વ્યાજની જેમ જ. ₹5 લાખ, 12 મહિના, 6% પર આ નફો કુલ આશરે ₹13,100 થાય. 30% સ્લેબમાં, સેસ સાથે, આશરે ₹4,100 ટેક્સ. 6 મહિનામાં આશરે ₹6,000 નફો અને ₹1,900 ટેક્સ. રકમ નાની છે, પણ ITRમાં બતાવવાની.

ઇક્વિટીની બાજુએ, દરેક ટ્રાન્સફરનો હોલ્ડિંગ પિરિયડ અલગ ગણાય. 12 મહિનાની અંદર વેચો તો શોર્ટ-ટર્મ નફો, 20% ટેક્સ (ઇન્કમ-ટેક્સ એક્ટ, 2025નો સેક્શન 196). પછી લોંગ-ટર્મ, વર્ષના ₹1.25 લાખથી ઉપરના નફા પર 12.5% (સેક્શન 198). ઉપરથી 4% સેસ. 10 વર્ષના લક્ષ્યમાં આનાથી ખાસ ફરક ન પડે, બસ 12 મહિનાના STPમાં છેલ્લો હપ્તો લમસમ કરતાં લગભગ એક વર્ષ મોડો લોંગ-ટર્મ બને.

ઘણાં ઇક્વિટી ફંડ એક્ઝિટ લોડ પણ લે છે, ઘણી વાર એક વર્ષની અંદર વેચો તો આશરે 1%. એ ત્યારે જ નડે જ્યારે તમે વહેલા નીકળો.

વચ્ચેનો એક કામનો રસ્તો

મોટા ભાગના પગારદાર લોકો માટે આ રીત ચાલે:

• પહેલેથી રોકેલા પૈસાની સરખામણીમાં નાની રકમ (જેમ કે ₹60,000નું બોનસ અને ફંડમાં પહેલેથી ₹8 લાખ): એક જ વારમાં રોકી દો. ₹60,000ના ટાઇમિંગ પાછળ માથું દુખાવવાનો કોઈ અર્થ નથી.
• પોર્ટફોલિયોની સરખામણીમાં મોટી રકમ (ફંડમાં ₹2 લાખ છે ને ₹5 લાખ આવ્યા, કે પહેલી વાર રોકો છો): ત્રીજો ભાગથી અડધું તરત રોકો, બાકીનો 6 મહિનાનો STP.
• તમને ખબર છે કે કડાકામાં ગભરાઈ જશો: આખો 6–12 મહિનાનો STP. થોડું રિટર્ન જતું કરીને તમે સૌથી ખરાબ હાલતને ઘણી નાની કરી દો, અને એનાથી તમે રોકાણમાં ટકી રહેતા હો તો સોદો વાજબી છે.
• 12 મહિનાથી લાંબું ન ખેંચો. પૈસા જેટલી વધારે રાહ જુએ, સામાન્ય બજારમાં એટલું વધારે છૂટી જાય.

STP એક વાર ચાલુ થાય પછી એને અડશો નહીં. ત્રીજા મહિને બજાર પડે, તો બાકીના હપ્તા બરાબર એ જ કામ કરે છે જેના માટે STP પસંદ કર્યો હતો.

તમે કોઈ નક્કી એસેટ મિક્સ પાળતા હો, ધારો કે 60% ઇક્વિટી અને 40% FD અને PPF, તો બોનસ બેલેન્સ સરખું કરવાનો મોકો છે. પૈસા ત્યાં નાખો જ્યાં મિક્સ ઓછું પડ્યું છે, આંખ મીંચીને બધું ઇક્વિટીમાં નહીં.

તમારી ઉંમર અને લક્ષ્ય જવાબ બદલી નાખે

તમે યુવાન હો, નોકરી સ્થિર હોય અને લક્ષ્ય 20થી વધુ વર્ષ દૂર હોય, તો લમસમ કે અડધું-અડધું ચાલે. ખરાબ શરૂઆત પચાવવા તમારી પાસે એટલો સમય છે, અને કમ્પાઉન્ડિંગનું દરેક વર્ષ ગણાય છે. 12% પર પૈસા આશરે દર છ વર્ષે બમણા થાય (રૂલ ઓફ 72 આ શોર્ટકટ સમજાવે છે), એટલે 15 વર્ષ રહેવા દીધેલા ₹5 લાખ કેલ્ક્યુલેટર પર આશરે ₹27.4 લાખ થાય.

ઇક્વિટીમાં પહેલી વાર આવતા હો, તો 6–12 મહિનાનો STP લો. છેલ્લા ₹25,000ના રિટર્ન કરતાં પહેલા કડાકામાં વેચ્યા વગર ટકી રહેવું વધારે અગત્યનું છે.

રિટાયરમેન્ટ નજીક હોય, કે ગ્રેચ્યુઇટી કે PFના પૈસા આવ્યા હોય, તો આનો મોટો ભાગ ઇક્વિટીમાં જવો જ ન જોઈએ. જે ભાગ ઇક્વિટીમાં જાય, એના માટે 6–12 મહિનાનો STP બરાબર છે. ખરેખર કેટલું જોઈએ એનો અંદાજ ગ્રેચ્યુઇટી કેલ્ક્યુલેટર અને રિટાયરમેન્ટ કેલ્ક્યુલેટર પરથી કાઢો.

પૈસા ત્રણ વર્ષની અંદર જોઈતા હોય, તો બેમાંથી એક પણ નહીં. FD કે RD. આ પસંદગી કરતા હો તો અમારી SIP vs FDની સરખામણી જોઈ લો.

બે બોનસ, બે જુદા હિસાબ

ધારો કે રોહન 26 વર્ષનો છે, પહેલી નોકરીમાં ત્રણ વર્ષ થયાં છે, અને TDS કપાયા પછી એનું બોનસ ₹2 લાખ આવ્યું. ક્રેડિટ કાર્ડ પર ₹45,000 બાકી ફરે છે, અને આ મહિનાના પગાર સિવાય કંઈ બચત નથી. મહિને આશરે ₹35,000 ખર્ચ થાય છે.

પહેલાં કાર્ડ. મહિને 3.5% લેખે એ ₹45,000 પર દર મહિને આશરે ₹1,575 વ્યાજ જાય છે, અને કોઈ ફંડ આની નજીક પણ ન પહોંચે. બાકીના ₹1.55 લાખ એના આશરે સાડા ચાર મહિનાના ખર્ચ જેટલા છે, એટલે એ સ્વીપ-ઇન FDમાં જાય અને ત્યાં જ રહે. આખું બોનસ આટલામાં પતી ગયું. આ વર્ષે ફંડમાં કંઈ નથી જતું, અને લમસમ કે STPનો સવાલ ઊભો જ નથી થતો. બેંકના RMનો "વન-ટાઇમ પ્રીમિયમ" પ્લાન માટે ફોન આવે, તો જવાબ ના છે.

ઇક્વિટી માટે રોહન પગારમાંથી SIP શરૂ કરી શકે, ભલે ₹5,000 મહિને, અને દર એપ્રિલે વધારતો જાય. 15 વર્ષમાં સ્ટેપ-અપ SIP ઘણી વાર કોઈ એક બોનસ કરતાં વધારે કામ કરી જાય; SIP કેલ્ક્યુલેટર પર અજમાવી જુઓ. બજારમાં જવાનો વારો આવતા વર્ષના બોનસનો છે.

હવે ધારો કે મીરા 36 વર્ષની છે. TDS પછી એનું બોનસ ₹5 લાખ છે. સાત વર્ષથી SIP ચાલે છે, ફંડની કિંમત આશરે ₹12 લાખ છે, માર્ચ 2020માં પણ એણે SIP બંધ નહોતી કરી, અને હોમ લોન સિવાય કોઈ દેવું નથી. રોકડનો ટેકો પહેલેથી તૈયાર છે.

બોનસમાંથી આશરે ₹1 લાખ આવતા વર્ષે ગાડી લેવા માટે છે, એટલે એ ગાડીની તારીખ સુધીની FDમાં જાય. બાકીના ₹4 લાખ રિટાયરમેન્ટ માટે છે, જે 20થી વધુ વર્ષ દૂર છે. ફંડમાં પહેલેથી ₹12 લાખ છે એની સામે આ મોટો ઉમેરો છે, પણ ઇક્વિટીમાં એનો પહેલો રૂપિયો નથી, અને એક કડાકો એ વેચ્યા વગર જોઈ ચૂકી છે. સરેરાશના હિસાબે એના માટે લમસમ બરાબર છે.

છતાં એને અડધું હમણાં અને અડધું છ મહિનામાં ફાવે છે. સીધા બજારમાં ₹5 લાખ પર આની કિંમત ઉપરનું ટેબલ બતાવે છે: 10 વર્ષે આશરે ₹13,000. એ આને સસ્તો વીમો ગણે છે. ₹2 લાખ એ જ ફ્લેક્સી-કેપ ફંડમાં જાય જેમાં SIP ચાલે છે, અને ₹2 લાખ એ જ ફંડ હાઉસના લિક્વિડ ફંડમાં, ત્યાંથી 6 મહિનાના STP સાથે. ચાલુ SIPને એ અડતી નથી, એપ્રિલના ઇન્ક્રીમેન્ટે એને વધારે છે, અને નોંધી રાખે છે કે લિક્વિડ ફંડનો નાનો નફો આવતા વર્ષના ITRમાં બતાવવાનો છે. જો એનો ઇક્વિટીનો ભાગ પહેલેથી જ એની ધારણા કરતાં ઘણો વધી ગયો હોત, તો આ જ ₹4 લાખ PPF કે FDમાં જાત, મિક્સ પાછું સરખું કરવા.

ધ્યાન આપો કે બંને કેસમાં જેના પર બધા દલીલ કરે છે, લમસમ કે STP, એ સૌથી નાનો નિર્ણય નીકળ્યો. મોટા ભાગનું તો દેવું, રોકડનો ટેકો અને તારીખવાળા પૈસાએ નક્કી કરી નાખ્યું. એ બધું પતે પછી મોટે ભાગે લમસમ વધારે સારો દાવ છે. છતાં સૌથી સારો પ્લાન એ જ છે જેના પર તમે બજારના ખરાબ મહિનામાં પણ ટકી રહો.

આ લેખ Gainly ટીમે સામાન્ય માહિતી માટે લખ્યો છે, રોકાણ કે ટેક્સની સલાહ તરીકે નહીં. રેટ અને નિયમ બદલાતા રહે છે, એટલે નિર્ણય લેતા પહેલા લેટેસ્ટ ચેક કરી લેજો. કંઈ જૂનું લાગે તો અમને કહેજો. સંપર્ક