રેપો રેટ વધ્યો, હોમ લોન EMI પર શું અસર: EMI વધારવો કે મુદત?

આવતાં થોડાં અઠવાડિયાંમાં ફ્લોટિંગ રેટ હોમ લોનવાળા લગભગ દરેકને બેંક તરફથી એક SMS કે ઈમેલ આવશે, કંઈક આવો: "Your ROI has been revised". એને વાંચ્યા વગર કાઢી નાખવાનું મન થાય. પણ એવું ન કરતા, કારણ કે આ મેસેજ પાછળ 7 ઓક્ટોબરનો RBIનો 0.25%નો રેપો વધારો છે, ફેબ્રુઆરી 2023 પછીનો પહેલો, અને તમે એ કેવી રીતે ચૂકવશો એ બેંકે મોટે ભાગે નક્કી કરી જ નાખ્યું છે. મોટા હપ્તા તરીકે નહીં. મોટે ભાગે લોનના છેડે ચૂપચાપ ઉમેરાઈ ગયેલા થોડા મહિના, ક્યારેક તો વર્ષો તરીકે.

નીચે જોઈએ કે આ વધારો તમારી લોન સુધી કેવી રીતે પહોંચે, 0.25% કે 0.5% વધારાથી ₹30 લાખ અને ₹50 લાખની લોન પર શું ફરક પડે, "EMI એટલો જ રાખો" વાળો રસ્તો લાખોમાં કેમ પડી શકે, અને આગલા રીસેટ પહેલાં ખરેખર શું કરવું.

રેપો 5.50% પર, અને હજુ એક વધારાની વાત

રેપો રેટ એટલે એ દર જેના પર RBI બેંકોને ટૂંકા ગાળા માટે પૈસા ઉધાર આપે છે. એ વધે એટલે બેંકો માટે પૈસા મોંઘા થાય, અને એ બોજ તેઓ લોન લેનારા પર નાખે. 7 ઓક્ટોબરની પોલિસીમાં મોનેટરી પોલિસી કમિટીએ રેપો 5.25%થી 5.50% કર્યો અને પોતાનું વલણ "ન્યૂટ્રલ"માંથી બદલીને "કેલિબ્રેટેડ ટાઇટનિંગ" કર્યું. ગવર્નરે એમ પણ કહ્યું કે હમણાં થોડા સમય સુધી રેટ ઘટવાની શક્યતા ઓછી છે, એટલે કે હવે પછીનું પગલું કાં તો અટકવાનું હશે કાં તો વધુ એક વધારો (વિગત Business Todayના પોલિસી રિપોર્ટમાં છે). અમુક અર્થશાસ્ત્રીઓ આ રાઉન્ડમાં હજુ 0.5% વધારાની ધારણા રાખે છે. પાકું કોઈ જાણતું નથી, એટલે વધુ એક વધારો ગણીને પ્લાન કરો.

આ વધારો એક એવા વર્ષ પછી આવ્યો જેમાં સતત ઘટાડાથી હોમ લોન સારી એવી સસ્તી થઈ હતી: 2025માં RBIએ રેપોમાં કુલ 1.25%નો ઘટાડો કર્યો હતો, 6.50%થી 5.25% સુધી. તમે એ સમયગાળામાં લોન લીધી હોય તો આ પહેલી વાર છે કે તમારો રેટ ઊંધી દિશામાં જાય છે.

બેંકોએ એક દિવસમાં જ પગલું ભર્યું. દાખલા તરીકે, બેંક ઓફ બરોડાએ 8 ઓક્ટોબરથી પોતાનો રેપો સાથે જોડાયેલો લેન્ડિંગ રેટ 7.90%થી વધારીને 8.15% કર્યો. બીજી બેંકો પણ મોટે ભાગે આવું જ કરશે.

રેપોનો ફેરફાર તમારી લોન સુધી કેવી રીતે પહોંચે

તમારી લોન શેની સાથે જોડાયેલી છે એના પર આધાર છે. સેંક્શન લેટર કે બેંકની એપ જુઓ, ક્યાંક EBLR, RLLR, MCLR કે PLR લખેલું હશે.

EBLR / RLLR (રેપો સાથે જોડાયેલી) લોન. 1 ઓક્ટોબર 2019થી બેંકની દરેક નવી ફ્લોટિંગ રેટ હોમ લોન કોઈ બહારના બેન્ચમાર્ક સાથે જોડવી ફરજિયાત છે, અને લગભગ બધી બેંકોએ રેપો રેટ પસંદ કર્યો. તમારો રેટ આ રીતે બને: રેપો, એના પર બેંકનો માર્ક-અપ, અને પછી સેંક્શન વખતે નક્કી થયેલો સ્પ્રેડ (વત્તા કે ઓછા), જે મુખ્યત્વે તમારા ક્રેડિટ સ્કોર પર આધાર રાખે. રેપો 0.25% ઉપર-નીચે થાય, તો તમારો રેટ પણ 0.25% ઉપર-નીચે થાય. એક્સટર્નલ બેન્ચમાર્ક લેન્ડિંગ પરના RBI સર્ક્યુલર મુજબ રેટ ઓછામાં ઓછો દર ત્રણ મહિને એક વાર રીસેટ થવો જોઈએ, અને તમારી ક્રેડિટ પ્રોફાઇલમાં મોટો ફેરફાર ન થાય ત્યાં સુધી તમારો ક્રેડિટ સ્પ્રેડ વધારી ન શકાય. જૂની લોન પર નવો રેટ બરાબર કઈ તારીખથી લાગે એ દરેક બેંકમાં જુદું છે, પણ એ ત્રણ મહિનાથી વધુ દૂર ન હોઈ શકે. એટલે આ વધારો તમને વર્ષોમાં નહીં, અઠવાડિયાંમાં અનુભવાશે.

MCLR લોન. જૂની લોન (આશરે ઓક્ટોબર 2019 પહેલાંની) ઘણી વાર હજુ MCLR પર ચાલે છે. MCLR એ બેંકનો અંદરનો રેટ છે. એ રેપોની પાછળ ચાલે, પણ ધીમે, અને તમારી લોન ફક્ત એની રીસેટ તારીખે બદલાય, જે ઘણી વાર છ મહિને કે વર્ષે એક વાર આવે. બને કે વધારો તમારા સુધી થોડો મોડો પહોંચે, પણ 2025નો ઘટાડો પણ તમને મોડો જ મળ્યો હતો. અને 2019 પહેલાં લીધેલી લોન તમે ક્યારેય રેપો બેન્ચમાર્ક પર ફેરવી ન હોય, તો બને કે એ જ પ્રોફાઇલવાળા નવા ગ્રાહક કરતાં તમે વધારે ભરતા હો. એની વાત છેલ્લે કરીએ.

હાઉસિંગ ફાઇનાન્સ કંપની (HFC)ની લોન. HFC પોતાના બેન્ચમાર્ક પર લોન આપે છે, જેને ઘણી વાર PLR કહે છે. એ સામાન્ય રીતે રેપો સાથે ચાલે, પણ કોઈ ઓટોમેટિક લિંક નથી અને ક્યારે બદલવું એ કંપની નક્કી કરે. વધારો સમયસર આવી જાય અને ઘટાડો આરામથી આવે, એવું બને. એટલે ફક્ત EMI બદલાય ત્યારે નહીં, RBIની દરેક પોલિસી પછી તમારો રેટ ચેક કરો.

તમારો હપ્તો કદાચ બદલાય જ નહીં, કેમ

રેટ વધે ત્યારે બેંક કાં તો તમારો EMI વધારી શકે, કાં તો EMI એટલો જ રાખીને છેડે મહિના ઉમેરી શકે. મોટા ભાગની બેંકો આપમેળે બીજો રસ્તો પસંદ કરે છે. નવું ECS મેન્ડેટ નહીં, ગ્રાહકના ગુસ્સાવાળા ફોન નહીં, અને તમને ખબર પણ ન પડે. પછી એક દિવસ લોન સ્ટેટમેન્ટ ખોલો તો છેલ્લી તારીખ 2046થી ખસીને 2047 થઈ ગઈ હોય.

આ માટે RBIના નિયમો છે. ઓગસ્ટ 2023નો EMI લોન પર ફ્લોટિંગ રેટ રીસેટ અંગેનો RBI સર્ક્યુલર કહે છે કે રેટ રીસેટ થાય ત્યારે લોન આપનારે:

• બેન્ચમાર્ક બદલાવાથી EMI કે મુદત વધે તો તમને સ્પષ્ટ જણાવવું પડે;
• તમને પસંદ કરવા દેવું પડે કે EMI વધે, મુદત વધે, કે બંને થોડાં થોડાં;
• લોનનો થોડો ભાગ કે આખી લોન ગમે ત્યારે ભરવા દેવી પડે;
• ફિક્સ્ડ રેટ પર જવાનો વિકલ્પ ત્યારે જ આપવાનો જો એની પોતાની પોલિસીમાં હોય (ઓક્ટોબર 2025થી આ બેંકો માટે ફરજિયાત નથી, મરજીની વાત છે), અને એનો ચાર્જ પહેલેથી જણાવવો પડે;
• મુદત એટલી ક્યારેય ન ખેંચવી કે લોનનું બેલેન્સ વધવા માંડે (એટલે કે "નેગેટિવ અમોર્ટાઇઝેશન" ન થવું જોઈએ);
• દર ત્રણ મહિને એક સ્ટેટમેન્ટ આપવું પડે, જેમાં અત્યાર સુધી ભરેલી મૂળ રકમ અને વ્યાજ, EMI, બાકી હપ્તા અને વાર્ષિક વ્યાજ દર હોય.

એટલે પસંદગી તમારા હાથમાં છે, બસ માગવી પડે. ત્યાં સુધી લોનને EMIથી નહીં, છેલ્લી તારીખથી માપો: EMI એટલો જ પણ 12 હપ્તા વધારે, એ એટલો જ ખર્ચ નથી. નવી છેલ્લી તારીખ ત્રિમાસિક સ્ટેટમેન્ટમાં દેખાય. બેંકને ચોક્કસ નિયમ બતાવવો હોય તો આ નિયમો પરના RBIના FAQ ટૂંકા અને સહેલા છે.

ઉંમરની એક મર્યાદા પણ હોય છે. મોટા ભાગની બેંકો ઇચ્છે કે લોન એક નક્કી ઉંમર સુધીમાં પૂરી થઈ જાય, બેંક અને તમારી નોકરી પ્રમાણે ઘણી વાર 60થી 75 વર્ષની વચ્ચે. તમારી લોન પહેલેથી એ ઉંમરની નજીક સુધી ચાલતી હોય તો બેંક એને વધુ ખેંચી ન શકે, અને EMI વધવાનો જ.

0.25% અને 0.5% વધે તો ₹30 લાખ અને ₹50 લાખનો હિસાબ

ધારો કે લોનનાં 20 વર્ષ બાકી છે અને વધારા પહેલાં રેટ 7.75% હતો. સારા ક્રેડિટ સ્કોરવાળા પગારદાર માટે આ ઠીકઠાક વચ્ચેનો રેટ છે (ઓક્ટોબર પહેલાં મોટી બેંકોમાં સારી પ્રોફાઇલને આશરે 7.1–8% મળતો હતો). હવે જુઓ રેટ 0.25% વધે (8%) અને 0.5% વધે (8.25%, જો વધુ એક વધારો આવે) તો શું થાય.

સીધી વાત છે: 20 વર્ષની લોન પર દર 0.25% વધારાથી, બાકી દર ₹1 લાખ પર EMI આશરે ₹15–16 વધે. આમાંની કોઈ પણ લાઇન તમે હોમ લોન EMI કેલ્ક્યુલેટર પર ચેક કરી શકો.

હવે આ જ વધારો બીજી રીતે, જ્યારે બેંક EMI એટલો જ રાખે અને મહિના ઉમેરી દે.

₹50 લાખની લોન પર 0.5%નો વધારો જુઓ. દર મહિને ₹1,556 વધારે ભરો તો આખી લોન પર ₹3.73 લાખ વધારે વ્યાજ થાય. બેંકને મુદત ખેંચવા દો તો ₹10.33 લાખ વધારે, અને ઉપરથી બે વર્ષ વધુ હપ્તા. આશરે ₹6.6 લાખનો આ ફરક એ કિંમત છે જે તમે મહિનાનું બજેટ ન બદલવા માટે ચૂકવો છો.

(EMI કેલ્ક્યુલેટર તમારી પાસે મુદત માગે છે, એટલે આ વધારાના મહિના એમાં ન દેખાય. અમે એ મહિને મહિને ગણ્યા છે: જૂનો EMI, નવો રેટ, અને બેલેન્સ શૂન્ય થાય ત્યાં સુધી ગણતરી. એક EMI પાછળનું ગણિત અમારી પોસ્ટ EMI કેવી રીતે ગણાયમાં છે.)

25 વર્ષની લોન ચૂપચાપ 33 વર્ષની કેવી રીતે બને

બાકી મુદત જેટલી લાંબી, "EMI એટલો જ રાખો" વાળો રસ્તો એટલો જ મોંઘો. લાંબી લોનમાં દરેક હપ્તાનો મોટો ભાગ વ્યાજ હોય. રેટ વધે એટલે મૂળ રકમ માટે બચતો ભાગ સાવ પાતળો થઈ જાય, અને લોન ઘસડાય.

ધારો કે તમે ₹50 લાખ 25 વર્ષ માટે 7.75% પર લીધા. EMI ₹37,766. હવે રેટ 0.5% વધે છે:

EMI વધાર્યો: EMI ₹39,423 થાય (₹1,656 વધારે). આખી લોન પર વધારાનું વ્યાજ: આશરે ₹4.97 લાખ.

EMI એટલો જ રાખ્યો: 52 મહિના વધારે, એટલે કે 4 વર્ષ 4 મહિના વધુ. વધારાનું વ્યાજ: આશરે ₹19.55 લાખ.

અને રેટ કુલ 0.75% વધે તો EMI એટલો જ રાખવાથી 94 મહિના ઉમેરાય, લગભગ આઠ વર્ષ. એટલે કે 25 વર્ષની લોન ચૂપચાપ 33 વર્ષની બની જાય. હકીકતમાં એ પહેલાં જ બેંક ઉંમરની મર્યાદાએ પહોંચી જશે અને EMI આમ પણ વધારી દેશે, કદાચ કોઈ ખરાબ સમયે.

તમે 25 કે 30 વર્ષની લોનની શરૂઆતમાં હો તો પહોંચી વળાય એમ હોય તો EMI વધારી લો. લાંબી મુદત આટલી મોંઘી કેમ પડે એ અમારી પોસ્ટ હોમ લોન 20 વર્ષની કે 30 વર્ષનીમાં સમજાવ્યું છે.

આ વધારો પચાવવાના પાંચ રસ્તા

1. EMI વધારવાનું કહો. કુલ વ્યાજની રીતે સૌથી સસ્તું, અને લોન એની જૂની તારીખે જ પૂરી થાય. નુકસાન દેખીતું છે: ₹775 કે ₹1,556 મહિને ક્યાંકથી તો લાવવા પડે. હપ્તા પહેલેથી તમારા હાથમાં આવતા પગારના 40%થી વધુ ખાતા હોય, તો એટલું ન ખેંચો કે બચત જ બંધ થઈ જાય.

2. એકસામટી રકમથી પ્રીપેમેન્ટ કરો. ઘણી વાર આ સૌથી ચોખ્ખો ઉપાય છે. ₹50 લાખ, 20 વર્ષવાળી લોન પર આશરે ₹93,000નું એક વારનું પ્રીપેમેન્ટ તમને 8% પર પણ જૂના EMI અને જૂની છેલ્લી તારીખ પર પાછા લાવી દે. 8.25% પર આ માટે આશરે ₹1.83 લાખ જોઈએ. વર્ષના અંતનું બોનસ કે પાકેલી FD આમાં કામ આવે; બસ નોકરી જાય કે હોસ્પિટલનું બિલ આવે એ માટે અલગ રાખેલા પૈસા આમાં ન વાપરતા. RBIના નિયમ પ્રમાણે કોઈ વ્યક્તિની ફ્લોટિંગ રેટ હોમ લોન પર પ્રીપેમેન્ટ ચાર્જ ન લાગી શકે, એટલે કોઈ પેનલ્ટી નહીં. પ્રીપેમેન્ટ કરો ત્યારે બેંકને લેખિતમાં કહો કે EMI ઘટાડવો છે કે મુદત. આ પસંદગી કેવી રીતે કરવી એ અમારી પોસ્ટ પ્રીપેમેન્ટ: EMI ઘટાડવો કે મુદતમાં છે.

3. બંને ભેગું. અત્યારે EMI થોડો વધવા દો, અને દર વર્ષે બોનસમાંથી થોડું પ્રીપેમેન્ટ કરો, ભલે ₹50,000 જ હોય. મોટા ભાગના પરિવારો માટે વ્યવહારમાં આ જ ચાલે.

4. મુદત વધવા દો. ત્યારે જ બરાબર જ્યારે 10–12 વર્ષથી ઓછાં બાકી હોય, તમે ઉંમરની મર્યાદાથી ઘણા દૂર હો, અને આગળ પ્રીપેમેન્ટનો પ્લાન હોય. આ આપમેળે થવા ન દો.

5. ફિક્સ્ડ રેટ પર જાઓ. તમારી બેંક આ વિકલ્પ આપે તો જ શક્ય. ફિક્સ્ડ રેટ સામાન્ય રીતે ફ્લોટિંગ કરતાં મોંઘો હોય, સ્વિચ કરવાની ફી લાગે, અને ઘણી "ફિક્સ્ડ" લોન ફક્ત શરૂઆતનાં થોડાં વર્ષ જ ફિક્સ્ડ રહે. આગળ રેટ ઘટે તો એનો ફાયદો પણ ન મળે. મોટા ભાગના લોકો માટે આ બંધબેસતું નથી.

લોન બીજી બેંકમાં લઈ જવી ક્યારે ફાયદાનો સોદો

તમારો રેટ નવા ગ્રાહકોના રેટ કરતાં ઘણો ઊંચો હોય અને તમારી બેંક એ ઘટાડવા તૈયાર ન હોય, તો લોન બીજી બેંકમાં લઈ જઈ શકાય (બેલેન્સ ટ્રાન્સફર). નવી બેંક તમારી જૂની લોન ભરપાઈ કરી દે અને તમે એની સાથે નવેસરથી શરૂ કરો.

ધારો કે ₹40 લાખ બાકી છે, 18 વર્ષ રહ્યાં છે, અને જૂની લોન 8.75% પર છે. બીજી બેંક 8% આપે છે. EMI ₹36,836થી ઘટીને ₹34,999 થાય, એટલે કે મહિને આશરે ₹1,837 ઓછો, અને 18 વર્ષમાં આશરે ₹3.97 લાખ વ્યાજ બચે. આના પર ગંભીરતાથી વિચારવા જેવું છે.

પણ બેલેન્સ ટ્રાન્સફર મફત નથી. પ્રોસેસિંગ ફી, લીગલ અને વેલ્યુએશન ચાર્જ, અને અમુક રાજ્યોમાં નવા મોર્ગેજ પર સ્ટેમ્પ ડ્યુટી લાગે. કુલ ખર્ચ પહેલેથી પૂછી લો. અંદાજે કહીએ તો, ફરક આશરે 0.5% કે વધુ હોય અને 10 કે વધુ વર્ષ બાકી હોય, તો જ બદલવું ફાયદાકારક. ફરક નાનો હોય કે મુદત ઓછી બચી હોય તો ખર્ચ જ બચત ખાઈ જાય. પહેલાં તમારી બેંક સાથે વાત કરો; ફક્ત કન્વર્ઝન ફીવાળી એમની કાઉન્ટર-ઓફર ઘણી વાર સસ્તી પડે.

અને બેંક બદલતી વખતે મુદત ન વધારો. છેલ્લી તારીખ એ જ રાખો કે વહેલી કરો, નહીંતર ઓછા રેટનો ફાયદો વધારાનાં વર્ષોમાં વહી જશે.

વધારાના વ્યાજ પર કોઈ ટેક્સ રાહત નહીં

જૂની રિજીમમાં પોતે રહેતા હો એ ઘરની લોનના વ્યાજ પર વર્ષે ₹2 લાખ સુધીની કપાત મળે (જૂનું સેક્શન 24(b)). નવી રિજીમમાં પોતે રહેતા હો એ ઘર પર કંઈ ન મળે. ₹50 લાખની લોન પર પહેલા વર્ષનું વ્યાજ જ 7.75% પર આશરે ₹3.84 લાખ અને 8% પર આશરે ₹3.96 લાખ થાય. બંને ₹2 લાખથી ઘણાં ઉપર છે, એટલે કે આ વધારાથી જે વધારાનું વ્યાજ લાગશે એના પર કોઈ ટેક્સ રાહત નહીં. આખો માર તમારા માથે. રિજીમ નક્કી કરતા હો તો તમારા આંકડા ઇન્કમ ટેક્સ કેલ્ક્યુલેટરમાં નાખી જુઓ.

હમણાં ઘર લો છો? એ જ પગાર પર લોન ઓછી મળશે

રેટ વધે એનો અર્થ એ પણ કે એ જ પગાર પર બેંક તમને ઓછી લોન આપશે. મહિને ₹1 લાખનો હાથમાં આવતો પગાર, બેંક એનો 50% EMI માટે ગણે, અને 20 વર્ષની લોન, તો હોમ લોન એલિજિબિલિટી કેલ્ક્યુલેટર 7.75% પર આશરે ₹60.9 લાખ, 8% પર ₹59.8 લાખ અને 8.25% પર ₹58.7 લાખ બતાવે છે. દર 0.25%થી આશરે ₹1.1 લાખ ઓછા. તમારી લિમિટથી થોડી ઓછી લોન લો, જેથી એક-બે વધુ વધારા ઝીલવાની જગ્યા રહે. એક સામાન્ય લોન સાઇઝનો પૂરો હિસાબ ₹50 લાખની હોમ લોનનો EMI વાળી પોસ્ટમાં છે.

આ મહિને શું કરવું

પહેલાં, રીસેટનો મેસેજ શોધો. રેટ બદલાયાનો SMS, ઈમેલ કે લેટર જુઓ. ન મળે તો બેંકની એપમાં લોનનું પેજ કે છેલ્લું ત્રિમાસિક સ્ટેટમેન્ટ હાલનો રેટ બતાવશે. ત્રણ વસ્તુ લખી લો: નવો રેટ, એ કઈ તારીખથી લાગુ છે, અને કેટલા હપ્તા બાકી છે. આ છેલ્લો આંકડો ઓક્ટોબર પહેલાંના સ્ટેટમેન્ટ સાથે સરખાવો. એ વધ્યો હોય તો તમારી મુદત ખેંચાઈ ગઈ છે.

પછી બેંકને ફોન કરો કે એપમાં રિક્વેસ્ટ નાખો, અને જવાબ લેખિતમાં લો (ઈમેલ પણ ચાલે). આટલું પૂછો:

1. મારો નવો રેટ કેટલો છે, અને કઈ તારીખથી લાગુ છે?
2. મારી લોન શેની સાથે જોડાયેલી છે (રેપો, MCLR, PLR), અને એના પર મારો સ્પ્રેડ કેટલો છે?
3. મારી મુદત વધારી છે? હવે કેટલા હપ્તા બાકી છે અને નવી છેલ્લી તારીખ કઈ છે?
4. જૂની છેલ્લી તારીખ રાખવી હોય તો મારો EMI કેટલો થાય?
5. EMI બદલવા કે પ્રીપેમેન્ટ કરવા પર કોઈ ફી છે? (ફ્લોટિંગ રેટ હોમ લોન પર પ્રીપેમેન્ટ ચાર્જ ન હોવો જોઈએ.)
6. મારા જેવા ક્રેડિટ સ્કોરવાળા નવા ગ્રાહકોને તમે કયા રેટે લોન આપો છો? એ મારા રેટથી ઓછો હોય તો મને એના પર લાવવાનો ખર્ચ કેટલો?

આ છેલ્લો સવાલ લોકો ધારે એના કરતાં વધારે કામનો છે. ઘણા લોકો વર્ષો સુધી જૂના સ્પ્રેડ કે જૂની MCLR લોન પર બેસી રહે છે, ક્યારેક નવા ગ્રાહક કરતાં 0.5% કે એથી વધુ ભરતા. માગો તો ઘણી બેંકો એક વારની કન્વર્ઝન ફી લઈને તમારો સ્પ્રેડ ઘટાડી આપે છે.

પછી EMI કે મુદત, એ નક્કી કરીને લેખિતમાં જણાવો. 10–12 વર્ષથી વધુ બાકી હોય, અને ખાસ કરીને તમે 25 કે 30 વર્ષની લોનની શરૂઆતમાં હો, તો જૂની છેલ્લી તારીખ જળવાય એવો વધારે EMI માગો. હપ્તા પહેલેથી હાથમાં આવતા પગારના 40%થી વધુ હોય, તો વધારાનો થોડો ભાગ EMIમાં લો અને બાકીનો પ્રીપેમેન્ટથી સરભર કરો. 10–12 વર્ષથી ઓછાં બાકી હોય અને તમે બેંકની ઉંમર મર્યાદાથી ઘણા દૂર હો, તો મુદત વધવા દેવામાં વાંધો નથી, શરત એટલી કે દર વર્ષે થોડું પ્રીપેમેન્ટ કરતા રહો. બસ, બેંકે આપમેળે જે પસંદ કર્યું એના પર વાત છોડી ન દેતા.

છેલ્લે, આ વર્ષે લોન બીજે લઈ જવી કે નહીં એ નક્કી કરો. નવા ગ્રાહકોનો રેટ (તમારી બેંકમાં કે બીજે) તમારા રેટ કરતાં આશરે 0.5% કે વધુ ઓછો હોય, અને 10 કે વધુ વર્ષ બાકી હોય, તો પહેલાં તમારી બેંક પાસે સ્પ્રેડ ઘટાડવાનું માગો. એ ના પાડે તો જ બેલેન્સ ટ્રાન્સફરની ફી ભરવી વસૂલ, અને એનો હિસાબ ઉપર બેંક બદલવાવાળા ભાગમાં કર્યો છે એ રીતે માંડો.

આમાં એક ફોન અને એક ઈમેલથી વધુ કંઈ નથી, અને RBIની આગલી પોલિસી પછી કદાચ ફરી આ કરવું પડશે. રેટ RBI નક્કી કરે. આ લોન કેટલી લાંબી ચાલવા દેવી, એ હજુ તમારા હાથમાં છે.

આ લેખ Gainly ટીમે સામાન્ય માહિતી માટે લખ્યો છે, રોકાણ કે ટેક્સની સલાહ તરીકે નહીં. રેટ અને નિયમ બદલાતા રહે છે, એટલે નિર્ણય લેતા પહેલા લેટેસ્ટ ચેક કરી લેજો. કંઈ જૂનું લાગે તો અમને કહેજો. સંપર્ક