લોન પ્રીપેમેન્ટ: EMI ઘટાડવો કે ટેન્યોર? ₹50 લાખની લોન પર આખો હિસાબ

તમારી હોમ લોનનું સ્ટેટમેન્ટ ખોલો અને બે લાઇન જુઓ: બાકી પ્રિન્સિપલ, અને કેટલા EMI બાકી છે. પાર્ટ પેમેન્ટ કરો એટલે પહેલી લાઇન તો ઘટે જ. બીજીનું શું થશે એ બેંકના પ્રીપેમેન્ટ ફોર્મના એક સવાલ પર આધાર રાખે છે, કે પછી એપના એક ટોગલ પર, જો તમારી બેંક એ બતાવતી હોય તો: આ પૈસાથી EMI ઘટાડવો છે, કે લોનની મુદત એટલે કે ટેન્યોર?

મોટા ભાગના લોકો બ્રાન્ચવાળા કહે એ ટિક કરી દે છે, કે ખાલી છોડી દે છે અને બેંકની સિસ્ટમ જાતે નક્કી કરી લે છે. ₹50 લાખની હોમ લોન પર આ એક પસંદગી નક્કી કરી શકે કે એ જ ₹5 લાખ તમારું આશરે ₹4.5 લાખ વ્યાજ બચાવશે કે આશરે ₹13 લાખ. નીચે હોમ લોન અને પર્સનલ લોન બંનેના સાચા આંકડા છે, RBI લેન્ડરને કયો ચાર્જ લેવા દે છે, પૈસા ફંડમાં નાખવા વધારે સારા કે નહીં, અને છેલ્લે રિક્વેસ્ટ ખરેખર કેવી રીતે આપવી અને બેંકે તમે કહ્યું એ જ કર્યું કે નહીં એ કેવી રીતે ચેક કરવું.

પ્રીપેમેન્ટથી લોનમાં શું થાય

ભારતમાં હોમ લોન અને પર્સનલ લોન રિડ્યુસિંગ બેલેન્સ પર ચાલે છે. દર મહિને બેંક ફક્ત જેટલું પ્રિન્સિપલ હજુ બાકી છે એના પર વ્યાજ ગણે, અને EMIનો બાકીનો ભાગ એ પ્રિન્સિપલ ઘટાડવામાં જાય.

શરૂઆતનાં વર્ષોમાં બાકી રકમ મોટી હોય, એટલે EMIનો મોટો ભાગ વ્યાજમાં જાય. ₹50 લાખની લોન, 8.5%, 20 વર્ષ: EMI ₹43,391 થાય. પહેલા વર્ષે તમે ₹5.21 લાખ EMIમાં ભરો, અને એમાંથી ફક્ત આશરે ₹99,500 લોન ઘટાડે. આ ભાગ વર્ષો સાથે કેવી રીતે બદલાય એ EMI કેવી રીતે ગણાય વાળી પોસ્ટમાં જુઓ.

પ્રીપેમેન્ટમાં વ્યાજવાળો ભાગ આખો નીકળી જાય. દરેક રૂપિયો સીધો પ્રિન્સિપલ ઘટાડે, અને ઓછું પ્રિન્સિપલ એટલે બાકીની આખી લોનમાં દર મહિને ઓછું વ્યાજ. એટલે જ શરૂઆતમાં કરેલું પ્રીપેમેન્ટ છેલ્લાં વર્ષોમાં કરેલા એટલા જ પૈસા કરતાં ઘણું વધારે બચાવે.

પ્રિન્સિપલ ઘટે એટલે બેંક લોનનો હિસાબ ફરી ગોઠવે. કાં તો EMI એ જ રાખીને લોન વહેલી પૂરી કરે, કાં છેલ્લી તારીખ એ જ રાખીને EMI ઘટાડે. ફોર્મ પર આ જ સવાલ હોય છે.

ફોર્મનાં બે ખાનાં

ટેન્યોર ઘટાડવું. તમે એ જ EMI ભરતા રહો, અને બાકી પ્રિન્સિપલ ઓછું હોવાથી લોન વહેલી બંધ થાય. બચત વધારે થાય, કારણ કે જે પ્રિન્સિપલ તમે ઘટાડ્યું એના પર બાકીનાં બધાં વર્ષોનું વ્યાજ લાગતું બંધ થઈ જાય.

EMI ઘટાડવો. લોન પહેલાં નક્કી થયેલી તારીખે જ પૂરી થાય, ફક્ત ઘટેલા પ્રિન્સિપલ પર EMI ફરી ગણાય. દર મહિને થોડી રાહત મળે. વ્યાજની બચત ઓછી થાય, કારણ કે લોન એટલાં જ વર્ષ ચાલે.

દરેક બેંકની રીત જુદી છે. કેટલીક જાતે ટેન્યોર ઘટાડે, કેટલીક EMI. તમે કંઈ નહીં કહો તો એમની સિસ્ટમ જે કરે એ જ થશે.

₹50 લાખની હોમ લોન પર આખો હિસાબ

ધારો કે તમે ₹50 લાખ 8.5% પર 20 વર્ષ માટે લીધા છે. (મોટી બેંકોમાં સૌથી સારી પ્રોફાઇલવાળાને આશરે 7.25–8% મળતું આવ્યું છે, પણ ઘણી લોન 8.5% કે એથી ઉપર ચાલે છે.) EMI ₹43,391 છે, અને કોઈ પ્રીપેમેન્ટ ન કરો તો 20 વર્ષમાં કુલ વ્યાજ ₹54.14 લાખ થાય. એટલે કે લોન કરતાં પણ વધારે.

36 EMI પછી ₹46,74,300 બાકી છે. હવે તમે ₹5 લાખ પ્રીપે કરો છો:

એ જ ₹5 લાખ. EMI ઘટાડવાથી આશરે ₹4.47 લાખ બચે અને દર મહિને ₹4,641 વધારે હાથમાં રહે. ટેન્યોર ઘટાડવાથી આશરે ₹13.2 લાખ બચે અને લોન 41 EMI વહેલી બંધ થાય. સીધી વાત છે, ત્રણ ગણી બચત.

આ તમે હોમ લોન EMI કેલ્ક્યુલેટર પર ચેક કરી શકો: ₹46,74,300, 17 વર્ષ, 8.5% નાખો તો જૂનો EMI જ આવે, અને ₹41,74,300 પર 17 વર્ષ નાખો તો ઘટેલો EMI. ટેન્યોરવાળી બાજુ માટે EMI કેલ્ક્યુલેટરમાં ₹41,74,300, 8.5%, 13.5 વર્ષ નાખો. EMI ₹43,400 આવે, તમારા હપ્તા કરતાં જરાક વધારે, એટલે લોન પૂરી થવામાં આશરે 162 EMI બીજા લાગે.

નક્કી નથી થતું? "EMI ઘટાડો" પસંદ કરો જેથી બેંક સાથેની પાકી જવાબદારી ઓછી રહે, પણ જૂના EMI જેટલું જ ભરતા રહો અને ફરકવાળી રકમ પાર્ટ પેમેન્ટ તરીકે નાખતા રહો. આ ચાલુ રહે તો બચત લગભગ ટેન્યોર ઘટાડવા જેટલી થઈ જાય. કોઈ વર્ષે પૈસાની ખેંચ હોય તો વધારાનું બંધ કરી દો. પહેલાં બેંકને પૂછી લો કે નાના પાર્ટ પેમેન્ટ કોઈ માથાકૂટ વગર લે છે કે નહીં.

દર વર્ષે ₹1 લાખ: આ ટેવ શું કરી આપે

એકસાથે ₹5 લાખ હોવા જરૂરી નથી. ધારો કે એ જ લોન પર તમે દર વર્ષના અંતે બોનસમાંથી ₹1 લાખ પ્રીપે કરો, અને દરેક વખતે EMI એ જ રાખો.

કુલ 13 વખત પ્રીપેમેન્ટ થાય, એટલે કે ₹13 લાખ, અને લોન 168 EMIમાં બંધ થાય. 20ને બદલે 14 વર્ષ. કુલ વ્યાજ ₹54.14 લાખથી ઘટીને આશરે ₹35.58 લાખ રહે, એટલે કે આશરે ₹18.55 લાખની બચત. છોકરાંની કોલેજની ફી આવે અને એ જ છ વર્ષમાં EMI ન હોય, તો એ બહુ મોટી રાહત છે.

રકમ કરતાં ટેવ વધારે મહત્વની છે. વર્ષે ₹25,000 પણ જો શરૂઆતથી નાખો તો લોનના ઘણા મહિના ઓછા કરી દે. 17મા વર્ષે શરૂ કરો તો ફરક નહીંવત્.

પર્સનલ લોનનું પ્રીપેમેન્ટ

પર્સનલ લોન મોંઘી પડે. મોટી બેંકો આશરે 10%થી શરૂ થતા રેટ બતાવે, પણ ક્રેડિટ સ્કોર અને કંપની પ્રમાણે ઘણા લોકો 13–16% કે એથી વધારે ભરે છે. ધારો કે ₹5 લાખ, 14% પર, 5 વર્ષ માટે. પર્સનલ લોન EMI કેલ્ક્યુલેટર પર EMI ₹11,634 અને કુલ વ્યાજ ₹1,98,048 આવે. 12 EMI પછી ₹4,25,746 બાકી છે, અને તમે ₹1 લાખ પ્રીપે કરો છો.

મોટા ભાગની પર્સનલ લોન અને કાર લોન ફિક્સ્ડ રેટ પર હોય છે, એટલે લેન્ડર પ્રીપેમેન્ટ પર ચાર્જ લઈ શકે. ઘણી બેંકો આશરે 2–4% (બેંક પ્રમાણે પ્રીપે કરેલી રકમ પર કે બાકી રકમ પર) અને ઉપરથી GST લે છે, કેટલીક વર્ષેક પછી માફ કરે છે, અને કેટલીક વર્ષમાં એક જ વાર, એક લિમિટ સુધી પાર્ટ પેમેન્ટ લે છે. 14%ની લોન પર, એક વર્ષ પછી, ચાર્જ ભરીને પણ બચત સારી એવી છે. લોનના છેલ્લા ભાગમાં હિસાબ ઊંધો પડે: એક જ વર્ષ બાકી હોય એવી લોન પર 4% ચાર્જ મોટા ભાગની બચત ખાઈ જાય. પૈસા મોકલતાં પહેલાં સેંક્શન લેટર કે Key Facts Statementમાં શરતો વાંચી લો.

પ્રીપેમેન્ટ ચાર્જ: RBI શું કહે છે

કોઈ વ્યક્તિએ પોતાની અંગત જરૂર (ધંધા માટે નહીં) માટે ફ્લોટિંગ રેટ પર જે લોન લીધી હોય, અને મોટા ભાગની હોમ લોન આવી જ હોય છે, એના પર કોઈ પ્રીપેમેન્ટ કે ફોરક્લોઝર ચાર્જ નથી લાગતો. ફ્લોટિંગ રેટ હોમ લોન અને વ્યક્તિગત ટર્મ લોન પર આ નિયમ 2012–2014થી છે, અને RBIના Pre-payment Charges on Loans Directions, 2025એ 1 જાન્યુઆરી 2026થી સેંક્શન કે રિન્યૂ થયેલી લોન માટે એને વધારે કડક બનાવ્યો:

• બેંક, કો-ઓપરેટિવ બેંક અને NBFC બધાને લાગુ, હાઉસિંગ ફાઇનાન્સ કંપનીઓ પણ.
• પાર્ટ પેમેન્ટ હોય કે આખી લોન બંધ કરવી, પૈસા તમારી બચતમાંથી હોય કે લોન ટ્રાન્સફર વખતે બીજી બેંકમાંથી: કોઈ ચાર્જ નહીં, અને કોઈ મિનિમમ લોક-ઇન પણ નહીં.
• વ્યક્તિઓ અને નાના ધંધાની ફ્લોટિંગ રેટ બિઝનેસ લોન પણ આમાં આવે, જોકે સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંક, RRB અને બીજી કેટલીક ₹50 લાખથી ઉપરની લોન પર ચાર્જ લઈ શકે.
• બાકીની લોન, જેમ કે ફિક્સ્ડ રેટવાળી, પર ચાર્જ લેન્ડરની પોલિસી પ્રમાણે લાગે, પણ એ સેંક્શન લેટર, એગ્રીમેન્ટ અને Key Facts Statementમાં બતાવવો ફરજિયાત છે. જે ચાર્જ જણાવ્યો ન હોય એ લઈ ન શકાય, અને પહેલાં માફ કરેલી ફી પછીથી વસૂલી ન શકાય.

RBIના KFS સર્ક્યુલર હેઠળ ઓક્ટોબર 2024થી રિટેલ લોન પર Key Facts Statement આપવું ફરજિયાત છે. જો બેંક ફ્લોટિંગ રેટ હોમ લોનના પાર્ટ પ્રીપેમેન્ટ પર ચાર્જ માગે, તો લેખિતમાં પૂછો કે કયા ક્લોઝ હેઠળ.

એક ગૂંચ: જે લોન "પહેલાં થોડાં વર્ષ ફિક્સ્ડ, પછી ફ્લોટિંગ" હોય, એમાં એ જોવાય કે પ્રીપેમેન્ટના દિવસે રેટ ફ્લોટિંગ છે કે નહીં.

રેટ વધે અને લોન ચૂપચાપ લાંબી થઈ જાય ત્યારે

RBIએ 7 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ રેપો રેટ 0.25% વધારીને 5.50% કર્યો. મોટા ભાગની નવી ફ્લોટિંગ રેટ હોમ લોન રેપો રેટ સાથે જોડાયેલી છે, એટલે આગલા રીસેટ પર એનો રેટ પણ વધશે. અને ઘણી બેંકો EMI નથી વધારતી, ટેન્યોર લંબાવી દે છે, અને તમને ખબર ત્યારે પડે જ્યારે સ્ટેટમેન્ટ વાંચો.

એ જ લોન લો, 3 વર્ષ પછી: ₹46.74 લાખ બાકી, 17 વર્ષ બાકી. રેટ 8.5%થી 8.75% થાય તો સમયસર લોન પૂરી કરવા EMI ₹710 વધીને ₹44,102 કરવો પડે. બેંક EMI ₹43,391 જ રાખે, તો બાકી ટેન્યોર 204 મહિનાથી વધીને આશરે 212 થઈ જાય. ફક્ત 0.25%ના વધારાથી આઠ EMI વધારે.

RBIના ફ્લોટિંગ રેટ રીસેટ વિશેના 2023ના સર્ક્યુલર પ્રમાણે બેંકે તમને જાણ કરવી પડે, વધારે EMI, લાંબું ટેન્યોર કે બંનેનું મિશ્રણ પસંદ કરવા દેવું પડે, અને ગમે ત્યારે પ્રીપે કરવા દેવું પડે. દર ત્રણ મહિને એક સ્ટેટમેન્ટ પણ મોકલવું પડે જેમાં બાકી EMIની સંખ્યા હોય, એટલે દરેક રેટ ફેરફાર પછી એ જુઓ. "ટેન્યોર ઘટાડો"વાળું પ્રીપેમેન્ટ એ મહિના પાછા ખેંચી લાવે. આના વિશે વધુ રેપો રેટ બદલાય તો EMI પર અસર વાળી પોસ્ટમાં છે.

પ્રીપેમેન્ટ કરવું કે એ જ પૈસાનું રોકાણ કરવું

8.5%ની લોનનું પ્રીપેમેન્ટ એટલે પાકું 8.5% રિટર્ન, કોઈ જોખમ વગર. ઇક્વિટી ફંડ 15–20 વર્ષમાં વધારે આપી શકે, પણ પાકું નહીં.

એ જ ₹5 લાખ લો, લોનનાં 17 વર્ષ બાકી છે:

• રોકાણ કરો ઇક્વિટી ફંડમાં. વર્ષે 12% ધારો તો લમસમ કેલ્ક્યુલેટર પર 17 વર્ષમાં ₹34.33 લાખ થાય. 10% પર ₹25.27 લાખ. 8.5% પર ₹20.01 લાખ.
• પ્રીપે કરો ટેન્યોર ઘટાડીને, પછી જે EMI છૂટો થયો (છેલ્લા 41 મહિના ₹43,391 મહિને) એ જ ફંડમાં જૂની છેલ્લી તારીખ સુધી નાખો. એનાથી 12% પર આશરે ₹22.22 લાખ, 10% પર ₹21.51 લાખ અને 8.5% પર ₹20.98 લાખ થાય.

12% પર ટેક્સ પહેલાં રોકાણ આશરે ₹12 લાખ આગળ છે. લોંગ ટર્મ કેપિટલ ગેઇન ટેક્સ (₹1.25 લાખથી ઉપર 12.5%, સાથે સેસ) લમસમના નફામાંથી આશરે ₹3.65 લાખ લઈ જાય, તોય રોકાણ ચોખ્ખું આગળ છે, જો 12% ખરેખર મળે તો. 10% પર ફરક ટેક્સ પહેલાં ₹4 લાખથી પણ ઓછો રહે, અને એના માટે 17 વર્ષ માર્કેટનું જોખમ. 8.5% પર પ્રીપેમેન્ટ જીતે.

મોટા ભાગના લોકો માટે નિર્ણય આ વાતોથી થાય:

• ટેક્સ પછી સરખાવો. 6–6.5%ની FD ઊંચા સ્લેબમાં ટેક્સમાં સારો એવો ભાગ ગુમાવે. જે વધારાના પૈસા આમ તો FDમાં પડ્યા રહેત, એના માટે 8.5%ની લોનનું પ્રીપેમેન્ટ વધારે સારો સોદો છે.
• સૌથી મોંઘી લોન પહેલાં. 14%ની પર્સનલ લોન, કે ક્રેડિટ કાર્ડનું બાકી જે એનાથી પણ ઘણું મોંઘું છે, મોટા ભાગના રોકાણની ભરોસાપાત્ર કમાણી કરતાં વધારે ખાઈ જાય. ક્રમ આ રાખો: પહેલાં ક્રેડિટ કાર્ડ, પછી પર્સનલ લોન, પછી કાર લોન, પછી હોમ લોન.
• વહેંચી દો. ઘણા લોકો બોનસનો અડધો ભાગ પ્રીપેમેન્ટમાં અને અડધો SIPમાં નાખે છે. થોડી પાકી બચત, થોડો ગ્રોથ.

જે પણ નક્કી કરો, પ્રીપેમેન્ટ નવા પૈસાથી કરો: બોનસ, પાકેલી FD, એરિયર્સ. પડતા માર્કેટમાં લાંબા ગાળાનું ફંડ ફક્ત પ્રીપે કરવા વેચશો તો થોડા સમયનો ઘટાડો પાકું નુકસાન બની જશે.

પ્રીપેમેન્ટથી ₹2 લાખની કપાત વેડફાય?

નવી રિજીમમાં, જે હવે મોટા ભાગના પગારદાર લોકો લે છે, પોતે રહેતા હોય એ ઘરની હોમ લોન પર કોઈ કપાત નથી મળતી. વ્યાજનો દરેક બચેલો રૂપિયો પૂરી બચત છે.

જૂની રિજીમમાં પોતે રહેતા હોય એ ઘર પર વર્ષે ₹2 લાખ સુધીનું વ્યાજ ક્લેમ થાય (જૂનું સેક્શન 24(b)), અને પ્રિન્સિપલ, પ્રીપેમેન્ટ સાથે, સેક્શન 123 (જૂનું 80C)ની ₹1.5 લાખની લિમિટમાં ગણાય. લોકોને બીક લાગે કે પ્રીપેમેન્ટથી કપાત "વેડફાઈ" જશે. આપણી લોન પર ચોથા વર્ષનું વ્યાજ ₹3.92 લાખ છે. ₹5 લાખના પ્રીપેમેન્ટ પછી ₹3.48 લાખ, એટલે કે ત્યારે પણ ₹2 લાખની લિમિટથી ઉપર, અને આશરે 11મા વર્ષ સુધી ₹2 લાખથી ઉપર જ રહે. ક્લેમ બંને કિસ્સામાં ₹2 લાખનો જ થાય, અને લિમિટથી ઉપરના વ્યાજ પર આમેય કોઈ ટેક્સ ફાયદો નથી.

કપાત ત્યારે જ કામની બને જ્યારે વર્ષનું વ્યાજ ₹2 લાખથી નીચે આવે, અને 80Cની લિમિટ તો મોટા ભાગે PF અને EMIના પ્રિન્સિપલથી પહેલેથી ભરાઈ જાય છે. ખાતરી ન હોય તો ઇન્કમ ટેક્સ કેલ્ક્યુલેટર પર બંને રિજીમ ગણી જુઓ.

ટેન્યોર, EMI, કે હમણાં રાહ જુઓ

ટેન્યોર ઘટાડો જો EMI આરામથી ભરાઈ જાય છે (ધારો કે હાથમાં આવતા પગારના 35–40%થી ઓછો), આવક પાકી છે, અને છોકરાંના ભણતર કે રિટાયરમેન્ટ જેવા મોટા ખર્ચ પહેલાં લોનમાંથી છૂટવું છે. 30 અને 40ની ઉંમરના મોટા ભાગના પગારદાર લોકો માટે આ જ ડિફોલ્ટ છે.

EMI ઘટાડો જો EMI મહિનાનું બજેટ દબાવે છે, ઘરમાં કમાનાર તમે એકલા છો, નોકરી ડગમગતી લાગે છે, કે રેટ રીસેટથી EMI વધી ગયો છે. થોડા સમયમાં બીજી લોન લેવાનો પ્લાન હોય ત્યારે પણ ઓછો EMI કામ આવે, કારણ કે બેંક જુએ છે કે તમારી આવકનો કેટલો ભાગ પહેલેથી EMIમાં જાય છે.

હમણાં થોભો જો થોડા મહિનાનો ખર્ચ FD કે સેવિંગ્સ ખાતામાં અલગ નથી રાખ્યો, જેને તમે અડતા નથી. પ્રીપેમેન્ટના પૈસા બેંકમાં ગયા એટલે પાછા ન આવે, અને આવતા મહિને હોસ્પિટલનું બિલ આવ્યું તો એના માટે 14% પર ઉધાર લેવું પડશે. ક્રેડિટ કાર્ડનું બાકી કે કોઈ મોંઘી લોન ચાલુ હોય, કે લોનનાં છેલ્લાં થોડાં વર્ષ બાકી હોય, ત્યારે પણ થોભો. છેલ્લે વ્યાજવાળો ભાગ નાનો હોય, એટલે પ્રીપેમેન્ટથી બચત પણ ઓછી. લાંબી લોનમાં પ્રીપેમેન્ટનો ફાયદો વધારે છે (જુઓ હોમ લોન 20 વર્ષ કે 30 વર્ષ).

પૈસા કેવી રીતે ભરવા, અને ટેન્યોર ખરેખર ઘટ્યું કે નહીં એ કેવી રીતે જોવું

સૌથી પહેલાં લોનનું તાજું સ્ટેટમેન્ટ કે બેંક એપમાં લોનવાળો ભાગ ખોલો. ત્રણ વસ્તુ નોંધી લો: આજે કેટલું પ્રિન્સિપલ બાકી છે, કેટલા EMI બાકી છે, અને આજની તારીખે રેટ ફ્લોટિંગ છે કે નહીં. લોન ફિક્સ્ડ રેટ પર હોય તો પૈસા ભરતાં પહેલાં Key Facts Statementમાં પ્રીપેમેન્ટ ચાર્જ જોઈ લો, જેથી પછી કોઈ આંચકો ન લાગે.

હવે રિક્વેસ્ટ. ઘણી બેંકો નેટ બેંકિંગ કે એપથી પાર્ટ પેમેન્ટ લઈ લે છે. કેટલીક ચેક કે NEFT સાથે, જે બ્રાન્ચમાંથી તમારી લોન ચાલે છે ત્યાં સહી કરેલી રિક્વેસ્ટ માગે છે. કેટલીક એપ પેમેન્ટવાળી સ્ક્રીન પર જ EMI કે ટેન્યોરનો ઓપ્શન બતાવે છે, ઘણી નથી બતાવતી, અને ત્યારે બેંકનો ડિફોલ્ટ લાગુ પડે. એટલે ગમે તે રીતે ભરો, તમારી પસંદ લખીને આપો. નાનો કાગળ, કે લોનમાં રજિસ્ટર્ડ ઇમેઇલ પરથી એક ઇમેઇલ બસ છે: લોન એકાઉન્ટ નંબર, રકમ, પેમેન્ટની તારીખ, અને એક સીધી લાઇન, જેમ કે "Please apply this amount to principal and reduce the tenure, keeping the EMI unchanged." પહોંચ કે એક્નોલેજમેન્ટ માગો અને સાચવી રાખો.

નવું રીપેમેન્ટ શેડ્યૂલ આવે ત્યારે ત્રણ વસ્તુ જુઓ. એક, જે દિવસે પૈસા ભર્યા એ જ દિવસે પ્રિન્સિપલ આખી રકમ જેટલું ઘટ્યું હોય. પૈસા "એડવાન્સ EMI"માં દેખાય, કે ક્યાંક એડજસ્ટ થયા વગર પડ્યા હોય, તો એ હજુ કોઈ વ્યાજ નથી બચાવતા, તરત બેંક સાથે વાત કરો. બે, EMI બરાબર પહેલાં જેટલો જ હોય. ત્રણ, બાકી EMIની સંખ્યા ઘટી હોય. ₹50 લાખવાળા દાખલામાં 3 વર્ષ પછી ₹5 લાખ પ્રીપે કરો તો છેલ્લો EMI 41 મહિના વહેલો આવવો જોઈએ, એટલે કે શરૂઆતથી આશરે 16 વર્ષ 7 મહિને. જો તમે ઓછો EMI પસંદ કર્યો હોય, તો ₹38,750નો EMI અને જૂની છેલ્લી તારીખ જુઓ. આવતા ત્રિમાસિક સ્ટેટમેન્ટમાં પણ આ જ દેખાવું જોઈએ.

બેંકે ઊંધું કરી નાખ્યું હોય, તો તમારા એક્નોલેજમેન્ટનો હવાલો આપીને લખો અને સુધારો માગો. 30 દિવસમાં બરાબર જવાબ ન મળે તો cms.rbi.org.in પર RBI ઓમ્બડ્સમેનને ફરિયાદ કરી શકો.

દરેક એક્નોલેજમેન્ટ અને નવું શેડ્યૂલ એ જ ફાઇલમાં રાખો જેમાં સેંક્શન લેટર છે. જો તમે થોડી વાર "ટેન્યોર ઘટાડો" પસંદ કર્યું, તો લોન એ લેટરવાળી તારીખથી ઘણાં વર્ષ વહેલી બંધ થશે, અને ત્યારે તમારે ક્લોઝર લેટર અને ઘરના ઓરિજિનલ કાગળ ધક્કા ખાધા વગર પાછા જોઈશે. RBIના નિયમ પ્રમાણે લેન્ડરે છેલ્લા પેમેન્ટના 30 દિવસમાં આ કાગળ પાછા આપવા પડે.

આ લેખ Gainly ટીમે સામાન્ય માહિતી માટે લખ્યો છે, રોકાણ કે ટેક્સની સલાહ તરીકે નહીં. રેટ અને નિયમ બદલાતા રહે છે, એટલે નિર્ણય લેતા પહેલા લેટેસ્ટ ચેક કરી લેજો. કંઈ જૂનું લાગે તો અમને કહેજો. સંપર્ક